درحال بارگذاری ...
همه چیز درباره بیمه بیکاری را اینجا بخوانید

اصلا بیمه بیکاری چیست؟ 

شاید شما هم تصور نمی‌کردید نیاز به گرفتن بیمه بیکاری داشته باشید، اما امروز نیاز دارید که از این تسهیلات در نظر گرفته شده استفاده کنید. هستند افراد زیادی که به علت عدم اطلاع از قوانین و شرایط بیمه بیکاری، از این تسهیلات قانونی محروم می‌شوند. در ابتدا بد نیست بدانیم که اصلا بیمه بیکاری چیست؟ این نوع از بیمه، تسهیلاتی قانونی بوده که قانون‌گذار برای آن دسته از کارگران و شاغلان که به صورت غیر ارادی مجبور به ترک شغل خود شده‌اند، در نظر گرفته است. ضمن آنکه این فرد بیکار باید آماده برای کار و پذیرفتن شغل جدید نیز باشد. این تسهیلات می‌تواند مزایای و معایبی را برای کارگران و افراد شاغل به همراه داشته باشد. به گونه‌ای که برخی افراد اعققاد دارند بهتر است شاغلین حتی در صورت بیکاری نیز بهتر است از دریافت این تسهیلات خودداری کنند. اما برخی دیگر خلاف این نظر را داشته و اعتقاد دارند حقوق بیمه بیکاری می‌تواند فرد را تا زمان پیدا کردن شغل جدید یاری دهد.

استفاده از بیمه بیکاری شاید در ابتدا ساده به نظر برسد، اما وجود حالت‌ها و موارد استثنا در آن باعث شده تا بسیاری از افراد ابهامات و سوالات زیادی در این خصوص داشته باشند. ما در این مقاله تلاش کرده‌ایم تا به تمامی این سوالات پاسخ بدهیم. پس با هم همراه باشید. 

شرایط بیمه بیکاری چگونه است؟ 

 به طور کل برخی از شرایط وجود دارند که باعث می‌شوند شما مستحق دریافت مستمری بیمه بیکاری شوند و برعکس. حتی ممکن است در حین دریافت مستمری شرایط دریافت آن را از دست دهید یا آنکه حالت دیگری رخ دهد. در ابتدا به شرایط افرادی اشاره می‌کنیم که می‌توانند از این تسهیلات استفاده کنند. 

بیمه بیکاری تامین اجتماعی به چه کسانی تعلق می‌گیرد؟

  1. بیکاری غیرارادی: یکی از شروط مهم غیرارادی بودن ترک شغل است که به آن اشاره شد. منظور از واژه غیراداری دو حالت خاص دارد. یک حالت آن است که شما به علت حوادث غیرمترقبه مانند سیل، حریق، زلزله و امثال آن از کار بیکار شده باشید. حالت دیگر آن است که شما به علت تغییرات ایجاد شده در واحد محل کار از کار بیکار شده باشید. به عنوان مثال، یک کارخانه به علت کاهش تقاضا نیاز به تعدیل نیرو و کاهش هزنیه‌ها دارد و شما را اخراج می‌کند. البته این تغییرات از ناحیه واحد محل کار باید به تایید وزارت کار و همچنین شورای عالی کار برسد. 
  2. داشتن تابعیت ایرانی: برای استفاده از این مستمری نیاز است که شما دارای تابعیت ایرانی بوده و افرادی که تابعیت ایرانی ندارند نمی‌توانند آن را دریافت کنند. البته این دسته از افراد ممکن است حالت‌های مختلف داشته باشند. 
  3. تابع قانون کار: نیاز است که افراد قبل از بیکار شدن در واحد محل کار تحت پوشش قانون کار و قانون تامین اجتماعی بوده باشند. یعنی برای آنها توسط واحد مربوطه اصطلاحا بیمه رد شده باشد. بنابراین کسانی که به صورت غیررسمی فعالیت می‌کنند، از دریافت این مزایا محروم می‌شوند. 
  4. سابقه بیمه: افراد باید قبل از آنکه بیکار شوند، به مدت 6 ماه سابقه بیمه تامین اجتماعی داشته باشند. البته افرادی که به علت حوادث غیرمترقبه که به آن اشاره شد بیکار می‎شوند، از داشتن این شرط معاف هستند و نیازی به سابقه بیمه ندارند. 
  5. در صورت امکان بعد از سربازی: افراد مجردی که در دوران دریافت بیمه بیکاری به خدمت اعزام شوند، مستمری آنها قطع خواهد شد. بعد از پایان خدمت چنانچه باز هم واحد کار از اشتغال آنها امتناع کند، می‌توانند ادامه مقرری خود را دریافت کنند. در واقع ادامه همان مستمری بوده که قبل از سربازی پرداخت می‌شده است. 

بیمه بیکاری به چه کسانی تعلق نمی‌گیرد؟ 

  1. صاحبان مشاغل آزاد: بسیاری از افراد جامعه مانند کسبه بازار یا کسانی که به هر نحوی شغل آنها آزاد محسوب می‌شود، نمی‌توانند از مزایای بیمه بیکاری استفاده کنند. همچنین کسانی که جزء بیمه اختیاری محسوب می‌شوند نیز از مشمولان دریافت آن خارج هستند. 
  2. افراد اتباع خارجی: همانطور که قبلا هم ذکر شد افرادی که اتباع سایر کشورهای دیگر بوده و فاقد تابعیت ایرانی هستند، نمی‌توانند از این مزایا استفاده کنند. هر چند ممکن است این مساله نیز حالت‌های خاص خود را داشته باشد. 
  3. ترک کار اختیاری: چنانچه شما به صورت ارادی اقدام به ترک کار کرده باشید، از این نوع بیمه محروم خواهید شد. به عنوان مثال، اگر شما از شغل خود به هر دلیل استعفا داده باشید، قادر به استفاده از مستمری بیمه بیکاری نخواهید بود. 
  4. بازنشستگان و از کار افتادگان: افرادی نیز که بازنشسته شده‌اند خارج دایره مشمولان این مزایا قرار دارند. همچنین افرادی که تحت عنوان از کار افتادگان کلی نیز شناخته می‌شوند، قادر به استفاده از آن نیستند. هر چند بیمه بیکاری و بازنشستگی حالت‌ها و موارد مرتبط زیادی دارند. 
  5. رد درخواست: ممکن است درخواست شما بنا به هر دلیلی از جانب اداره کار رد شود و به این ترتیب نمی‌توانید از این مزایا استفاده کنید. هر چند در این خصوص نیز سازوکارهای لازم برای اعتراض در نظر گرفته شده است.

آیا بیمه بیکاری جزء سابقه محسوب می‌شود؟ 

بسیاری نگران هستند که استفاده از بیمه بیکاری در میزان سوابق بیمه‌ای آنها اثر منفی داشته و بدین صورت دیرتر بتوانند از مزایای بازنشستگی استفاده کنند. در این خصوص باید گفت که براساس قوانین و مقررات فعلی، مدت زمان دریافت این مقرری نیز جزء سوابق بیمه‌ای فرد جهت بازنشستگی یا موارد دیگر محسوب می‌شود. بنابراین جای نگرانی نیست. ضمن آنکه مسئولان وزارت کار و سازمان تامین اجتماعی نیز همواره در صحبت‌های خود بر این حق بیمه‌شدگان تاکید دارند.  

بیمه بیکاری بعد از چند ماه تعلق می‌گیرد؟ 

افرادی که بیکار می‌شوند تمایل دارند هر چه زودتر مقرری و مستمری در این خصوص را دریافت کنند تا بتوانند از پس هزینه‌های زندگی خود برآیند. این مدت زمان تا حدودی به خود شما و پیگیری‌های لازم از جانب شما نیز بستگی دارد. در قانون اینگونه ذکر شده که فرد بیکار باید نهایتا در مدت 30 روز بعد از بیکاری خود مدارک و مستندات لازم را به اداره کار و تامین اجتماعی محل سکونت خود تحویل دهند. دقت کنید که چنانچه در طرف مدت 30 روز اقدام نکنید، کار شما به مشکل برخواهد خورد. یعنی در این صورت تا 3 ماه پس از بیکاری خود فرصت دارید که مدارک خود را مبنی بر داشتن عذر موجه جهت عدم اقدام، به همان اداره کار محل سکونت خود تحویل دهید. حال در اینجا ممکن است عذر شما را بپذیرند یا خیر! 

به هر حال، بعد از تحویل این مدارک به اداره کار محل سکونت، این سازمان موظف است نهایتا 30 روز بعد از تحویل مدارک از جانب شما، نظر خود را در خصوص واجد شرایط بودن یا نبودن شما اعلام کند. در صورت احراز شرایط باید شما را با معرفی‌نامه کتبی به سازمان تامین اجتماعی جهت دریافت مقرری معرفی کند. سپس این سازمان نیز پس از بررسی‌های لازم و در صورت داشتن شرایط، نهایتا پس از 10 روز نسبت به پرداخت مقرری شما اقدام خوهد کرد. با این اوصاف می‌توان گفت چنانچه خود شما در اولین زمان ممکن برای این کار اقدام کنید، نهایتا بین 40 تا 50 روز بعد می‌توانید مقرری خود را دریافت کنید. اما قطعا این زمان می‌تواند بسیار کمتر و حتی بیشتر از این بازه زمانی گفته شده باشد. 

 قانون جدید بیمه بیکاری چه می‌گوید؟ 

بسیاری از افراد به دنبال مطالعه قانون جدید بیمه بیکاری و مقررات جدید در این حوزه هستند که شاید شما نیز یکی از آن دسته افراد باشید. اما باید بگوییم که هیچ قانون جدیدی در این خصوص به تصویب نرسیده است. در این رابطه یک قانون و یک آیین‌‌نامه اجرایی وجود دارد که سال‌ها قبل به تصویب مجلس رسیده و در ادامه به معرفی آنها می‌پردازیم. اما آن چیزی که هر ساله تغییر می‌کن، همان میزان و مبلغ بیمه بیکاری است که در جلوتر به طور مفصل به آن اشاره می‌کنیم. اما در خصوص دو منبع قانونی ذکر شده باید دقت کنید که مطالعه آنها برای افرادی که خواهان استفاده از این مزایا هستند کاملا ضروری بوده و بهتر است بندهای مختلفش را با دقت مطالعه کنید. 

قانون اصلی بیمه بیکاری 

اصلی‌ترین و تنهاترین قانون این حوزه در سال 1369 توسط مجلس شورای اسلامی به تصویب رسیده و هم‌اکنون هم در حال اجرا بوده و قانون جدید دیگری به تصویب نرسیده است. این قانون دارای 14 ماده قانونی و بخش‌های مختلف است. در این بخش‌ها در مورد شرایط، مراحل و نحوه استفاده از این نوع بیمه توضیح داده شده است. ما تلاش کرده‌ایم تا در اینجا از تمام بندهای مقرراتی این قوانین استفاده و استناد کنیم که نیازی به مطالعه آن نداشته باشید. با این حال، مساله این است که امکان دارد در برخی از نقاط مسئولین ادارات کار و رفاه اجتماعی به صورت شخصی یا سلیقه‌ای برخورد کنند که قطعا میزان این نوع رفتارها بسیار کم خواهد بود. 

آیین‌نامه اجرایی قانون بیمه بیکاری 

معمولا قوانین مختلف بعد از تصویب در مجلس نیاز به نوشتن یک آیین‌نامه دارند تا در آن مراحل و نکات اجرایی و عملیاتی در خصوص چگونگی اجرا کردن آن قانون توضیح داده شود. در همین راستا بعد از تصویب قانون فوق در مجلس، در اواخر همان سال آیین‌نامه اجرایی قانون بیمه بیکاری نیز توسط هیئت وزیران به تصویب رسید. این آیین‌نامه نسبت به قانون یاد شده تفضیلی‌تر بوده و به نکات بیشتری در این رابطه اشاره کرده که اکثر آنها در این مقاله ذکر شده است. 

 مبلغ بیمه بیکاری چقدر است؟ 

خوب به نظر می‌رسد به بخش شیرین داستان نزدیک شده‌ایم! در این خصوص قانون و مقررات اینگونه توضیح داده که باید به اندازه 55 درصد از متوسط مزدی که فرد به صورت روزانه دریافت می‌کند، به عنوان مقرری بیمه بیکاری به وی تعلق می‌گیرد. اما این موضوع دو شرط اساسی دارد. ابتدا آنکه نباید میزان مبلغی که فرد دریافت می‌کند کمتر از حداقل دستمزد همان سال باشد. یعنی به عنوان مثال، اگر حداقل دستمزد سال 98 به میزان یک میلیون و 500 هزار تومان است، فرد نباید کمتر از این مقدار را دریافت کند. بنابراین اگر 55 درصد از دستمزدتان مبلغ ناچیزی خواهد بود نگران نباشید. این مبلغ نباید از یک میلیون و 500 هزار تومان کمتر شود. 

اما شرط دیگر آن است که نباید میزان مقرری دریافتی فرد از 80 درصد متوسط دستمزد وی بیشتر باشد. به عنوان مثال، ممکن است فردی بسیار بیشتر از حداقل دستمزد حقوق بگیرد و 5 میلیون حقوق ماهانه وی باشد. این فرد نهایتا باید 80 درصد از این مبلغ را دریافت کند. بنابراین به نوعی یک کف و یک سقف برای آن در نظر گرفته شده است تا چندان با هم اختلاف نداشته باشند. بحث دیگری که بر روی میزان مبلغ بیمه بیکاری تاثیرگذار است، مجرد یا متاهل بودن و همچنین تعداد فرزندان یا افراد تحت تکفل است که بر روی میزان مبلغ دریافتی تاثیرگذار خواهد بود. 

مبلغ بیمه بیکاری سال 98 چقدر است؟ 

با توجه به توضیحاتی که ارائه دادیم میزان بیمه بیکاری سال 98 تا حد بسیار زیادی به میزان حقوق دریافتی شما بستگی خواهد داشت. یعنی هر اندازه که متوسط حقوق بیشتر باشد، میزان مقرری دریافتی نیز بیشتر خواهد بود و برعکس. برای سال 98 این مبلغ دست کم برابر با حداقل دستمزد 98 خواهد بود که همان یک میلیون و 567 هزار تومان است. 

 عیدی بیمه بیکاری چقدر است؟! 

اگرچه بسیاری از بیکاران تصور می‌کنند که می‌توانند در این دوران عیدی دریافت کنند، اما باید بگوییم که شما عیدی یا پاداش خاصی را در طول این دوران دریافت نمی‌کنید. علت این موضوع به قانون «تعیین عیدی و پاداش سالانه کارگران شاغل در کارگاه‌های قانون کار مصوب سال 1370» و همچنین قانون بیمه بیکاری برمی‌گردد. در قانون اول تاکید شده که مزایایی همچون عیدی، یک پاداش از جانب کارفرما بوده که باید به فرد کارمند یا کارگر پرداخت شود. این در حالی است که قانون دوم تاکید دارد که مقرری بیمه بیکاری نه از جانب کارفرما بلکه از جانب سازمان تامین اجتماعی در قبال پرداخت حق بیمه اعطا می‌شود. بنابراین یک نوع حمایت اجتماعی محسوب شده و فاقد عیدی یا پاداش است. 

 ما به تمام پرسش‌های اصلی و پر تکرار در خصوص استفاده از این مقرری پاسخ دادیم. با این حال ممکن است همچنان برخی پرسش‌های دیگر نیز وجود داشته باشد. همچنین به علت گستردگی و پیچیدگی مواد قانونی، بسیاری از حالت‌های خاص وجود دارند که پاسخ به آنها نیاز به استفاده از خدمات مشاوره بیمه و قانون کار دارند. با این روش می‌توانید سوالات خود را به صورت‌های مختلف حضوری و تلفنی با بهترین مشاوران این حوزه در میان بگذارید. چنانچه در این زمینه با مشکل خاصی روبرو شدید، آن را با همکاران ما در میان بگذارید. 

مشاوران مرتبط
آرمین خوشوقتی - مدیر منابع انسانی سینره، عضو مراجع حل اختلاف وزارت کار
آرمین خوشوقتی
مدیر منابع انسانی سینره، عضو مراجع حل اختلاف وزارت کار

آرمین خوشوقتی از سال ۱۳۷۳فعالیت خود در زمینه بیمه، قانون کار و تامین اجتماعی را شروع کرده و هم اکنون مدیر منابع انسانی شرکت طبیعت زنده (سینره) است.

درخواست مشاوره هر دقیقه 5,000 تومان
بیشتر
علیرضا زنگنه ابراهیمی - کار و تامین اجتماعی
علیرضا زنگنه ابراهیمی
کار و تامین اجتماعی

سوابق کاری و تحصیلی علیرضا زنگنه ابراهیمی باعث شده تا او بتواند در زمینه‌های مختلفی حقوقی خصوصا قانون کار و تامین اجتماعی مشاروه تخصصی ارائه دهد.

درخواست مشاوره هر دقیقه 2,000 تومان
بیشتر
علی بابایی - صنعت بیمه
علی بابایی
صنعت بیمه

علی بابایی با۲۰ سال سابقه فعالیت، وقوف کامل به انواع بیمه‌نامه و تخصص ویژه در بیمه‌نامه‌های مهندسی و پیمانکاری، آماده ارائه مشاوره به کاربران است.

درخواست مشاوره هر دقیقه 1,000 تومان
بیشتر
  • پرسش شما

    سوال خودتون رو به با جزئیات کامل مطرح کنید تا مشاوران برتر الوبیز به اونها جواب بدهند

  • سلام خسته نباشید
    کارگاهی که بنده در اون مشغول به کار بودم به دلیل شیوع کرونا تعطیل شده بود ولی چون مشخص نبود کی دوباره شروع به کار میکنیم اواخر فروردین ماه سال 99 درخواست بیمه بیکاری کرده بودم ولی الان کارفرمای ما خبر داده که بیمه فروردین ماه رو رد کرده و از من خواستن از درخواستم انصراف بدم ولی هنوز مشخص نیست کی برگردم سرکار با این شرح حال من اگه بخوام دوباره درخواست بدم با چه شرایطی میتونم دوباره اقدام کنم لطفا راهنماییم کنین🙏🙏

  • سلام خسته نباشید
    من از سال 98دارم بیمه بیکاری میگیرم. آیا حقوقم در سال جدید باید افزایش پیدا میکرد یا نه؟
    اگر جواب مثبته چرا با گذشت دو ماه هنوز افزایشی نسبت به سال قبل نکرده؟

  • من یک ماه و یک هفته در شرکت آهن مکان کار کردم و زحمت کشیدم.‌در سخت ترین شرایط ماندم ولی مامور بیمه آمد کارفرمای حقه باز میخواست جای من یک زنه دیگر که حامله بود و فارغ شده بود بیمه او رد شود و بازرس بیمه فهمید و شماره ملی خودمو پرسید و گفتند از بیمه پدرت خارج شدی و بیمه اینجا شدی. ولی وقتی آن بازرس بیمه رفت باز هم کارفرما قصد اخراج من را داشت و بعد از چند روز که تقاضای حقوقم را کردم من را اخراج کردند و گفتند هفته بعد بیا یک چک برا ۲ ماه دیگه بدیم اخراجی. و من شماره کارتم را دادم که به حسابم واریز کند ولی الان ۱۰ ماهه که بیکارم حقوقمم نگرفتم. خواستم بپرسم برا همان چندین روز که کار کردم بیمه بیکاری تعلق میگیرد یا خیر؟

  • من یک ماه و یک هفته در شرکت آهن مکان کار کردم و زحمت کشیدم.‌در سخت ترین شرایط ماندم ولی مامور بیمه آمد کارفرمای حقه باز میخواست جای من یک زنه دیگر که حامله بود و فارغ شده بود بیمه او رد شود و بازرس بیمه فهمید و شماره ملی خودمو پرسید و گفتند از بیمه پدرت خارج شدی و بیمه اینجا شدی. ولی وقتی آن بازرس بیمه رفت باز هم کارفرما قصد اخراج من را داشت و بعد از چند روز که تقاضای حقوقم را کردم من را اخراج کردند و گفتند هفته بعد بیا یک چک برا ۲ ماه دیگه بدیم اخراجی. و من شماره کارتم را دادم که به حسابم واریز کند ولی الان ۱۰ ماهه که بیکارم حقوقمم نگرفتم. خواستم بپرسم برا همان چندین روز که کار کردم بیمه بیکاری تعلق میگیرد یا خیر؟

  • سلام من 2سال و7ماه بیمه دارم و از سال96 بیکارم. ایا میشه الان بیمه بیکاری بگیرم. به هیچ. عنوان بیمه بیکاری نگرفتم

  • سلام وقت بخیر اگه نزدیک 4 سال بیمه کامل رد شده باشه و 2 سال بیمه نصفه چون 4 ساعت در روز کار کردم مبلغ بیمه بیکاری چطور محاسبه میشه؟

  • سلام من در شرکتی در میرداماد ۱۷ماه مشغول بودم بیمه من کامل ریخته شده است الان اقدام برای بیمه بیکاری کردم تو سیستم جواب میاد که شامل ۳٪بیمه بیکاری نمیشوید مشکل من کجاست؟ ممنون

  • سلام من ۱۷ماه مشغول بودم بیمه من کامل ریخته شده است الان اقدام برای بیمه بیکاری کردم تو سیستم جواب میاد که شامل بیمه بیکاری نیستید مشکل از کجاست؟ممنون میشم جوابمو بدید

  • سلام من برای بیمه بیکاری در تاریخ 19 فروردین ثبت نام کردم که تاریخش رو 1 اسفند 98 زدم و قبل از اون برای اسفند لیست بیمه اسفند هم فرستادم
    قبل از ثبت نام بیمه بیکاری به تامین اجتماعی شهرمون زنگ زدم و گفت اشکالی نداره ولی امروز که زنگ زدم گفت که بهتر لیست بیمه اسفند رو پرداخت کنم میخواستم بدونم خودشون نمیتونن لیست بیمه رو حذف کنن؟ نمیدونم الان باید چکار کنم لطفا سریع جوابم رو بدین نمی خوام جریمه بشم
    در ضمن من در مغازه پوشاک فروشی حسابدار هستم و اسفند و فروردین کلا حقوق نگرفتم و بیکار بودم

  • سلام من۱۵ فروردین حقوق گرفتم افزایش حقوق آخرماه تسویب شد تفاوت تواردیبهشت پرداخت میشه یه چیزحدود۳۲۰ تمن یاازماه دوم اضافه میشه ممنون جواب بدین

  • سلام من خانم با ۱۶ سال سابقه بیمه دارم و الان بیکار شدم اگر از بیمه بیکاری استفاده کنم بعد از یکسال ۵۵ ساله میشم آیا تا مادامیکه بخوام بازنشسته بشم بهم بیمه بیکاری تعلق میگیره و بعد از بازنشستگی حقوق من چگونه محاسبه می‌شود؟ ۲۰ساله بازنشسته کنم. ممنون

  • دوسالدوماه بیمه بیکاری تعلق میگیره مابقی ادامه پیدا میکنه تا ۵۵سالت بشه بازنشست شی بسلامتی