درحال بارگذاری ...
آنچه باید در مورد شرایط مستمری از کار افتادگی بدانیم

از کار افتادگی به چه معنا است؟

احتمالا شما هم بارها در خصوص استفاده از مستمری از کار افتادگی شنیده‌اید، اما اطلاعات زیادی در خصوص آن ندارید. افرادی متقاضی ابهامات زیادی در خصوص تفاوت از کار افتادگی با بازنشستگی یا لیست بیماری‌های از کار افتادگی تامین اجتماعی و برخی موارد دیگر دارند.

ابتدا بهتر است بدانیم که اساسا مفهوم از کار افتادگی به چه معنا بوده و چه شرایطی دارد؟ صل 29 قانون اساسی به صورت کلی به برخی از حقوق شهروندان در بحث تامین اجتماعی اشاره کرده که یکی از آنها موضوع از کار افتادگی است.

این اصل بیان می‌کند که «برخورداری از تامین اجتماعی از نظر بازنشستگی، بیکاری، پیری، از کار افتادگی، بی‌سرپرستی، در راه ماندگی، حوادث و سوانح، نیاز به خدمات بهداشتی درمانی و مراقبت‌های پزشکی به صورت بیمه و غیره، حقی است همگانی. دولت موظف است طبق قوانین از محل درآمدهای عمومی و درآمدهای حاصل از مشارکت مردم، خدمات و حمایت مالی فوق را برای یک یک افراد کشور تامین کند.» 

همانطور که مشاهده کردید اصل 29 قانون اساسی دولت را موظف کرده تا حق از کار افتادگی را برای افراد مستحق فراهم کند. اما تعریف اصلی این مفهوم در قانون بیمه تامین اجتماعی به صورت مفصل مورد اشاره قرار گرفته است.

این موضوع ابتدا در بند د ماده 3 قانون تامین اجتماعی مورد اشاره قرار گرفته است. این بند به صورت کلی تاکید می‌کند که موضوع از کار افتادگی مشمول این قانون قرار می‌گیرد. در بندها و مواد دیگر این قانون به صورت مفصل به بررسی انواع از کار افتادگی پرداخته که در ادامه به آنها اشاره می‌کنیم.

اما به صورت کلی می‌توان اینگونه تعریف کرد که از کار افتادگی یک تعهد قانونی است که براساس آن افراد می‌توانند بر حسب علت (حادثه یا بیماری) و درصد از کار افتادگی (کلی، جزئی، غرامت نقص عضو) یک نوع مستمری دریافت کنند. در ادامه به تعریف انواع از کار افتادگی می‌پردازیم. 

فصل ششم قانون تامین اجتماعی انواع از کار افتادگی را به صورت مفصل شرح داده است. در ابتدا این فصل اینگونه آمده که بیمه‌شدگانی که طبق نظر پزشک معالج غیرقابل علاج تشخیص داده می‌شوند پس از انجام خدمات توانبخشی و اعلام نتیجه توانبخشی یا اشتغال چنانچه طبق نظر کمیسیون‌های پزشکی مذکور در ماده 91 این قانون توانایی خود را کلا یا بعضا از دست داده باشند، به یکی از سه حالت زیر با آنها رفتا خواهد شد:

 از کار افتادگی کلی 

ماده 70 قانون تامین اجتماعی اشاره می‌کند که از کار افتادگی حالتی است که فرد بیمه شده 66 درصد یا بیشتر از قدرت کار خود را از دست داده باشد. این حالت بالاترین درجه از کار افتادگی بوده و درصد کمی از متقاضیان در این حالت قرار می‌گیرند.

برای این دسته از افراد تفاوت از کار افتادگی با بازنشستگی معنا نداشته و معمولا به اجبار دریافت مستمری بازنشستگی را انتخاب می‌کنند. 

ماده 72 این قانون در خصوص مستمری این دسته ار افراد بیان می‌کند که میزان مستمری آنها عبارت است از یک سی و پنجم مزد یا حقوق متوسط فرد بیمه شده ضرب در سنوات پرداخت حق بیمه مشروط بر اینکه این مبلغ از 50 درصد مزد ماهانه وی کمتر و از صد درصد آن بیشتر نباشد.

چنانچه این افراد دارای همسر، فرزند یا افراد تحت تکفل باشند، مستمری آنها بر حسب مورد مقداری افزایش خواهد یافت که در ماده 72 این قانون به آن اشاره شده است. 

از کار افتادگی جزئی 

 از کار افتادگی جزئی درصدی پایین‌تر از حالت کلی آن بوده که بند ب ماده 70 قانون تامین اجتماعی آن را اینگونه توصیف می‌کند که «هرگاه قدرت کار فرد بیمه شده بین 33 تا 66 درصد کاهش یابد و به علت حادثه ناشی از کار باشد.»

براساس قانون به این دسته از افراد مستمری از کار افتادگی جزئی پرداخت می‌شود که میزان آن عبارت است از حاصل ضرب درصد از کار افتادگی در مبلغ مستمری از کار افتادگی کلی استحقاقی که در ماده 70 قبلا ذکر شده است. 

 غرامت نقض مقطوع

 چنانچه کاهش قدرت کار فرد بیمه شده بر اثر حادثه ناشی از کار به میزان 10 تا 33 درصد کاهش یابد، فرد می‌تواند از غرامت نقص مقطوع استفاده کند که معمولا میزان آن از دو حالت قبلی کمتر خواهد بود. میزان این غرامت عبارت است از 36 برابر مستمری استحقاقی مقرر شده در ماده 72 این قانون ضرب در درصد از کار افتادگی. 

 دلایل و شرایط از کار افتادگی چیست؟

 براساس قانون، از کار افتادگی ممکن است به دو دلیل بیماری‌ها یا حوادث رخ دهد که شامل بیماری‌های عادی، غیرعادی و حوادث ناشی از کار و غیر ناشی از کار است. قانون‌گذار در قانون تعریف این دو مفهوم را بیان کرده است. 

  • بیماری: بند 7 ماده 2 قانون تامین اجتماعی در این خصوص می‌گوید «بیماری وضع غیرعادی جسمی یا روحی است که انجام خدمات درمانی را ایجاب می‌کند یا موجب عدم توانایی موقت اشتغال به کار می‌شود یا اینکه موجب هر دو در آن واحد می‌شود. 
  • حادثه: بند 8 ماده 2 قانون تامین اجتماعی در خصوص حادثه می‌گوید «حادثه از لحاظ این قانون اتفاقی پیش‌بینی نشده که تحت تاثیر عامل یا عوامل خارجی در اثر عمل یا اتفاق ناگهانی رخ می‌دهد و موجب صدماتی بر جسم یا روان بیمه شده می‌گردد. 

لازم به ذکر است که تشخیص بیماری بر عهده کمیسیون پزشکی سازمان تامین اجتماعی بوده که قانون تعداد و اعضای آن را از قبل مشخص کرده است. به گونه‌ای که ماده 91 قانون تامین اجتماعی بیان می‌کند برای تعیین میزان از کار افتادگی جسمی و روحی بیمه شدگان و افراد خانواده آنها کمیسیون‌های بدوی و تجدید نظر پزشکی تشکیل خواهد شد.

در اینجا معمولا لیست بیماری‌های از کار افتادگی تامین اجتماعی برای متقاضیان محل سوال است که در قسمت‌های بعد به آن اشاره خواهیم کرد. در آیین‌نامه اجرایی کمیسیون‌های پزشکی بدوی و تجدیدنظر تامین اجتماعی، ترکیب و اعضای این کمیسیون‌ها به صورت زیر آمده است. 

  •  کمیسیون‌های پزشکی بدوی 

1: پزشک متخصص جراحی عمومی به عنوان عضو و رئیس کمیسیون 

2: پزشک متخصص داخلی 

3: یک نفر پزشک متخصص در رشته بیماری مربوطه 

4:مشاور با پیشنهاد اداره کل تامین اجتماعی 

5: یک نفر منشی که امور مربوطه به جلسه را اداره کند. 

  • کمیسیون‌های تجدیدنظر پزشکی

 اعضای کمیسیون تجدیدنظر پزشکی نیز دقیقا همانند کمیسیون بدوی است. با این تفاوت افرادی که در کمیسیون بدوی حضور داشته باشند نمی‌توانند در کمیسیون تجدیدنظر نیز باشند.

تفاوت از کار افتادگی با بازنشستگی چیست؟ 

 یکی از سوالات همیشگی متقاضیان بیمه شده آن است که بازنشستگی بهتر است یا از کار افتادگی؟ آنها در خصوص تفاوت از کار افتادگی با بازنشستگی سوالات دیگری نیز در ذهن دارند.

در پاسخ به این سوال باید گفت این دو مقوله اساسا دو موضوع جدا از هم هستند. از آنجا که افزایش سن موجب کاهش قدرت افراد می‌شود، لذا قانون‌گذاران شرط اصلی بازنشستگی را به حد نصاب رسیدن سن قرار داده‌اند. بنابراین افراد تا به سن در نظر گرفته شده در قانون نرسد، نمی‌توانند از مزایای بازنشستگی استفاده کنند.

این در حالی است که در شرایط از کار افتادگی، شرط سنی در نظر گرفته نشده و افراد بیمه شده می‌توانند در هر سنی بدین منظور درخواست خود را ارائه دهند.

از طرف دیگر نباید نادیده بگیریم که در از کار افتادگی سخت‌گیری کمتری در خصوص سابقه بیمه اعمال می‌شود. بدین صورت که افراد باید در ده سال گذشته حداقل یک سال سابقه بیمه داشته باشند که 90 روز از آن در سال آخر باشد. 

البته در خصوص تفاوت از کار افتادگی با بازنشستگی نباید این موضوع را نیز نادیده گرفت که شرایط اعطای از کار افتادگی چندان آسان نبوده و اینگونه نیست که برای اکثر متقاضیان این شرایط در نظر گرفته شود. چرا فرد متقاضی باید توسط کمیسیون پزشکی تایید شود.

تفاوت از کار افتادگی با بازنشستگی بسیار زیاد بوده و نمی‌توان به صورت کلی گفت کدام یک از آنها بهتر است. 

از طرفی همانگونه که ذکر شد از کار افتادگی سه حالت دارد که میزان مستمری و غرامت هر حالت متفاوت است. از تمام این موارد مهم‌تر آن است که از کار افتادگی باید به علت بیماری یا حوادث ناشی از کار باشد.

این در حالی است که بازنشستگی یک حق قانونی برای تمام بیمه شدگان است و بعد از رسیدن به یک سن قانونی به آن می‌رسند. بنابراین با این اوصاف می‌توان گفت که این دو مقوله دو موضوع جدا از هم هستند که چندان نمی‌توان آنها را با هم مقایسه کرد. 

با تمام این اوصاف اگر همچنان در ذهن شما این سوال وجود دارد که بازنشستگی بهتر است یا از کار افتادگی؛ می‌توانیم بگوییم که این شرایط سنی و همچنین وضعیت جسمانی شماست که تعیین‌کننده آن خواهد بود.

از آنجا که شرایط افراد در این خصوص با یکدیگر متفاوت است، بنابراین توصیه می‌کنیم حتما از مشاوره بیمه و قانون کار در این زمینه استفاده کنید. 

لیست بیماری‌های از کار افتادگی تامین اجتماعی چیست؟ 

برای بسیاری از متقاضیان سوال است که لیست بیماری‌های از کار افتادگی تامین اجتماعی چیست! در پاسخ باید گفت اینگونه نیست که چنین لیستی وجود داشته باشد. بلکه پرونده و وضعیت متقاضی در کمیسیون‌های بدوی یا تجدیدنظر بررسی می‌شود و براساس شدت بیماری یا حادثه به وی از کار افتادگی اعطا می‌شود.

به طور کل هر نوع بیماری یا حادثه‌ای که منجر به کاهش قدرت انجام کار در فرد شود، با تشخیص کمیسیون پزشکی جز لیست بیماری‌های از کار افتادگی تامین اجتماعی محسوب می‌شود. هر چند شدت و میزان بیماری و حادثه نیز در میزان از کار افتادگی تاثیرگذار خواهد بود.

 با این حال، می‌توان لیست بیماری‌های از کار افتادگی تامین اجتماعی را به دو دسته اصلی تقسیم‌بندی کرد که برخی از آنها ممکن است به علت حوادث ناشی از کار و برخی دیگر به علت بیماری‌های شخصی ایجاد شده باشد. 

بیماری‌های عادی: براساس قانون این دسته از بیماری‌ها شامل لیستی است که معمولا به علت حوادث ناشی از کار اتفاق افتاده است. این حوادث ممکن است باعث از بین رفتن توانایی کامل یا تقریبی فرد برای انجام کارها شود. 

معمولا حوادث ناشی از کار منجر به قطع عضو، جراحت، شکستگی یا امثال آنها خواهد شد. با این حال، بخش قابل توجهی از لیست بیماری‌های از کار افتادگی تامین اجتماعی در این بخش جای می‌گیرد. 

بیماری‌های حرفه‌ای: براساس قانون این نوع بیماری‌ها معمولا مرتبط با حوادث ناشی از کار نبوده و بیشتر به شرایط شخصی افراد برمی‌گردد. بیماری‌های حرفه‌ای معمولا منجر به از دست دادن توانایی فرد خواهد شد. از جمله آنها می‌توان به سرطان، ام اس، بیماری‌های اعصاب و روان، برخی از بیماری‌های قلبی و عروقی و موارد دیگر اشاره کرد. 

جمع‌بندی

در این مقاله تلاش کردیم به سوالات مهمی در خصوص تفاوت از کار افتادگی با بازنشستگی، لیست بیماری‌های از کار افتادگی و موارد از این قبیل پاسخ دهیم. اما به علت پیچیدگی و گستردگی مسائل این حوزه، باز هم ممکن است ابهاماتی در ذهن شما باشد.

در این خصوص می‌توانید از مشاوره بیمه و قانون کار الوبیزنس استفاده کنید که به دو صورت تلفنی و حضوری خواهد بود. 

مشاوران مرتبط
علیرضا زنگنه ابراهیمی - مشاور کار و تامین اجتماعی
علیرضا زنگنه ابراهیمی
مشاور کار و تامین اجتماعی

سوابق کاری و تحصیلی علیرضا زنگنه ابراهیمی باعث شده تا او بتواند در زمینه‌های مختلفی حقوقی خصوصا قانون کار و تامین اجتماعی مشاروه تخصصی ارائه دهد.

درخواست مشاوره هر دقیقه 5,000 تومان
بیشتر
بابک عزیزی - کارشناس ارشد وزارت کار و تامین اجتماعی
بابک عزیزی
کارشناس ارشد وزارت کار و تامین اجتماعی

بابک عزیزی مشاور بیمه و قانون کار، مسلط به قوانین بیمه تامین اجتماعی و قانون کار، حل دعاوی حقوقی کارگری و کارفرمایی

درخواست مشاوره هر دقیقه 5,000 تومان
بیشتر
زینب شیروانی - مشاور مالی و مالیاتی
زینب شیروانی
مشاور مالی و مالیاتی

درخواست مشاوره هر دقیقه 5,000 تومان
بیشتر
  • سوال خودتون رو به با جزئیات کامل مطرح کنید تا مشاوران برتر الوبیزنس به اونها جواب بدهند

  • سلام وقت بخیر
    من کارم فنی بوده و تعمیرات پمپهای بزرگ و سنگین را دارم و به خاطر همین دیسک کمر و لقی مهره نصیبم شد وحدود دو سال قبل مجبور به عمل جراحی و گذاشن پلاتین در سه تا از مهره‌های کمرم شدم و با سختی دارم باهاش کار میکنم ولی روز به روز بیشتر دارم ازیت میشم و ۶۰ سال سن دارم ایا میتوانم تقاضای از کار افتادگی کنم
    ممنون میشم راهنمایی بفرمایید

  • سلام وقت بخیر من شغلم تاسیسات؟ ساختمان هست میخواستم بدونم که ایا دیسک گردن و کمر باعث از کارافتادگی میشه یانه ممنون

  • سلام داداشم سر کار به علت ضربه به سر بر اثر تیر اهن یک ماه کما بوده الانم سه ساله توانی راه رفتن. غذا خوردن. دستشوی رفتن. تشنجیه. بیستو سه روز بیمارستان ایران نگهش داشتن چون میخواست خودشو بکشه زن و بچه داری الانم سه سال داریم میریم میایم ولی هر بار نه ماه طول میکشه خوب این بدبخت از کجا بیاره بخوره فقط قرصای اعصابش چهار صد تومن میشه جمع کلش ششصد تومن چند وقت پیش گرفتم در اومده میشه یه کمکی کنید نظرتونو بگید ایا کار افتاده میشه یا نه

  • من در پایان سال ۹۳ از کار افتاده طبق نظر پزشکم شدم که به علت بازگشت بیماریم دنبال نکردم الان با داشتن گواهی پزشکیم و لاعلاج بودن بیماریم میتونم نامه معرفی به کمسیون بگیریم

  • سلام، من تازه‌ام سر کار افتادم پایین و لگن پای راستم شکست و عمل کردم. والبته چندین عمل دیگه مثل واریکوسل و.. هم داشتم آیا میتوانم از کارافتادگی بگیرم؟

  • سلام و وقت بخیر من خانمی ۵۳ ساله هستم در سال ۹۷ مبتلا به سرطان سینه سمت راست شدم وبعد از برداشتن کامل پستان و شیمی دومانی و رادیوتراپی متاسفانه دچار لنف ادم دست راست شدم و قادر به فعالیت با دست راست نیستم و دچار ورم و دردناکی زیاد میشود علیرغم ۱۸ سال سابقه کار کارفرما تمایل به ادامه همکاری با من ندارد از طرفی من انحراف در ستون فقرات دارم که از این بابت هم مشکلات زیادی دارم سوال من اینه که من میتونم از کار افتادگی بگیرم، با توجه به اینکه در دوران درمان سرطان از همسرم جدا شدم و هیچگونه منبع درامدی ندارم و کار کردن هم برام راحت نیست

  • سلام خسته نباشین در سال ۹۴ با ۲۳ سال سابقه پرداخت بیمه و ۵ سال سختی کار دچاره حادثه شدم و دست چپم از ارنج قط شد من رو کار افتاده کردن با درصد ۶۶ ولی عملا من بازنشته بودم الا حقوقم با همسان سازی شده دو میلیون تومن اخه چرا منی که ۲۳ سال حق بیمه پرداخت کردم حقوقم نصف کسی باشه که با کمترین پایه حقوق بازنشته شده لطفا کمکم کنید ایا راهی هست برا افزایش حقوقم

  • سلام همسر بنده ۲سال هشت ماه بیمه تامین اجتماعی داره وبیمه پراکنده هس وازسال ۸۵جز بیماری صعب العلاج بنام بهجت میباشد وهمین بیماری باعث شده ۵سال مشکل اعصاب وروان پیدا کنه وسال ۹۸از پزشک نامه اوردم ب بیمه و معرفی شد واسه کمیسیون پزشکی بعثت تو سه اذری و با همه دوندگی ردش کردن و الان هم حال مساعدی نداره و ب هیچ عنوان نمیتونه کار، کنه خواستم ببینم میشه کاری کرد ک بیمه ردیف بشه و ماه ب ماه یه مستمری بهش تعلق بگیره چون واقعا بدنش کشکش کار رو نداره وبیماری بهجت ادغامی از سرطان و ام اس میباشد واکنون هم با این شرایط اقتصادی مستاجر هستیم ودر مضیقه ایم خواستم بدانم میتوانید کمکی کنید تا این مستمری رو برامون برقرار کنید با سپاس فراوان (اشتری هستم)

  • درود بر شما؛
    در صورت رد شدن در کمیسیون پزشکی و اعتراض به نظر آن کمیسیون میتوانید درخواست مکتوبی مبنی بر اعتراض به نظر کمیسیون و ارجاع شکایت به هیات‌های بدوی و یا تجدید نظر سازمان تامین اجتماعی را تنظیم نموده و به حوزه بیمه مربوطه تحویل نمایید، البته در نظر داشته باشید که با مستندات پزشکی و یا سایر مدارک دفاعی معتبر و کافی وارد هیات‌ها شوید.
    موفق و پیروز باشید