درحال بارگذاری ...
واگذاری سهام عدالت؛ پاسخ به سوالات پرتکرار

سهام عدالت چیست و به چه کسانی تعلق می‌گیرد؟

با گذشت سال‌ها باز هم سهام عدالت برای بسیاری از مردم محل سوال است. از آنجا که بسیاری از مردم دانش کمی در خصوص مسائل سرمایه‌گذاری و اقتصادی دارند، لذا علی‌رغم دریافت سود سهام عدالت، اما باز هم سردرگم هستند. در اینجا قصد داریم تا به ساده‌ترین حالت ممکن، به بیان مفهوم این سهام بپردازیم و سپس به مهم‌ترین سوالات مربوط به آن پاسخ بدهیم. پس تا پایان با ما همراه باشید. 

 در ابتدای دهه 80 بحث خصوصی‌سازی شرکت‌ها و صنایع دولتی مطرح شد که با روی کار آمدن دولت نهم در سال 84 این بحث جدی‌تر دنبال شد تا جایی که در این سال دولت موظف شد تا 80 درصد از سهام شرکت‌های دولتی را به بخش خصوصی واگذار کند. در همین راستا موضوع سهام عدالت از جانب دولت وقت مطرح شد تا بتواند به وسیله آن یک تیر و دو نشان بزند. قرار بر این شد تا سهام شرکت‌های بزرگ دولتی (شامل 49 شرکت بورسی و غیربورسی) از طریق شرکت‌های سرمایه‌گذاری تعاونی استانی بین دهک‌های آسیب‌پذیر جامعه تقسیم شود. سپس سازمان خصوصی‌سازی نسبت به عملکرد شرکت‌های واگذار شده سود سهام را در دوره‌های مشخص به حساب افراد واریز کند. بدین ترتیب هم از اقشار کم‌درآمد حمایت می‌شد و هم دولت به هدف خود یعنی همان خصوصی‌سازی شرکت‌های دولتی دست می‌یافت. ابتدا قرار شد که برخی از اقشار خاص این سهام را دریافت کنند. اما در ادامه برخی اقشار دیگر نیز به آنها اضافه شدند تا به گفته مسئولان تعداد افراد تحت پوشش سهام عدالت به 49 میلیون نفر برسد. در حال حاضر بنا به اظهارات مسئولان ترکیب و سهم گروه‌های مختلف جامعه از این سهام به صورت زیر است: 

  • حدود 6 میلیون نفر از افراد تحت پوشش کمیته امداد و بهزیستی 
  • 13 میلیون نفر از جمیعت بازنشستگان 
  • 15 میلیون نفر از روستائیان و جمعیت عشایر 
  • 15 میلیون نفر از سایر اقشار مختلف جامعه 

 لازم به ذکر است که از مجموع 49 شرکت مذکور، حدود 36 شرکت در بورس و فرابورس حضور داشته و مابقی حضور ندارند. اما در هر صورت برگه سهام افراد شامل سهام تمام شرکت‌های مذکور بوده که به نسبت تقسیم شده است. بنابراین سهام افراد صرفا مربوط به یک شرکت نیست. طی سالیان گذشته سازمان خصوصی‌سازی به نحوی از جانب مردم مدیریت سهام آنها را بر عهده داشته است. به گونه‌ای که در چندین مرحله سود عملکرد این شرکت‌ها را به حساب افراد واریز کرده است. در اردیبهشت ماه سال 1399 مقام معظم رهبری دستور آزادسازی سهام عدالت را صادر کردند که این مساله باعث مطرح شدن دوباره این بحث در سطح جامعه شد. در ادامه تلاش می‌کنیم به مهم‌ترین سوالات در این خصوص پاسخ بدهیم. 

آیا امکان ثبت نام افراد جامانده از سهام عدالت وجود دارد؟ 

 بنا بر اظهارات مسئولان، سهام عدالت تنها برای آن دسته از افراد در نظر گرفته شده که در دهه 80 ثبت نام کرده باشند و در حال حاضر امکان ثبت نام برای افراد جدید وجود ندارد. اگر شما هم جزء آن دسته از افراد هستید، بهتر است وقت خود را با رفتن به مراکز مختلف تلف نکنید. با این حال، از آنجا که بسیاری از افراد جامعه جزء جاماندگان سهام عدالت محسوب می‌شوند، برخی از نمایندگان مجلس در تلاش هستند تا این امکان را از طریق تصویب قانونی فراهم کنند. بنابراین باید منتظر ماند تا ببینیم در آینده وضعیت چگونه می‌شود. 

سهام عدالت کودکان تازه متولد شده به چه صورت است؟ 

همانطور که گفته شد اساسا امکان ثبت‌نام افراد جدید وجود ندارد و قاعدتا کودکان تازه متولد شده نیز نمی‌توانند ثبت نام کنند. مگر آنکه در آینده قانون خاصی تصویب یا روند تغییر پیدا کند. 

مبلغ سهام عدالت برای هر نفر چقدر است؟

در دهه هشتاد قرار شد مبلغ سهام عدالت برای تمام افراد عددی بین 300 هزار تا یک میلیون تومان باشد. سهام مشمولان تحت پوشش کمیته امداد و بهزیستی یک میلیون تومان و مابقی عددی بین 300 هزار تا یک میلیون بود. 

چرا مبلغ سهام عدالت متفاوت است؟

 این سوال نیز یکی از پرتکرارترین سوالات کاربران است. یکی از دلایل تفاوت در مبلغ سهام عدالت مربوط به مشمولان تحت پوشش کمیته امداد و بهزیستی است. چرا که سهام آنها با 50 درصد تخفیف ارائه شده و به میزان یک میلیون تومان است. اما موضوعات دیگری از قبیل تعداد اعضای خانوار نیز در این خصوص تاثیرگذار است. 

 ارزش سهام عدالت هر نفر چقدر است؟ 

 همانطور که گفته شد ارزش سهم هر فرد عددی بین 300 هزار تا یک میلیون تومان است. اما طی سالیان اخیر این اعداد با توجه به عملکرد بازار سرمایه و شرکت‌های مربوطه، بیشتر شده است. در حال حاضر تا هنگام آزادسازی کامل، نمی‌توان به صورت دقیق ارزش هر سهم را مشخص کرد. اما بنا بر اظهارات مسئولان، به صورت میانگین ارزش هر سهم حدود 15 الی 17 برابر شده است. بدین صورت سهم یک میلیونی می‌تواند 15 تا 17 میلیون شده باشد. با این حال، این اعداد و ارقام صرفا نسبی است. 

 علت تفاوت مبلغ سهام عدالت روی برگه با مبلغ مندرج در سایت چیست؟ 

 آنگونه که مسئولان روایت کرده‌اند تنها افراد تحت پوشش کمیته امداد و بهزیستی مشمول تخفیف 50 درصدی بوده‌اند و مابقی باید در طی سالیان گذشته خود اقدام به خرید مابقی سهام می‌کردند. از همین رو آن دسته از افراد که در این سال‌ها سهمی نخریده‌اند، میزان سهام عدالت آنها با مبلغ مندرج بر روی برگه متفاوت است. 

چگونه بفهمیم مشمول سهام عدالت هستیم؟  

شما می‌توانید با مراجعه به سامانه سهام عدالت (samanese.ir) و وارد کردن کد ملی خود می‌توانند در این خصوص استعلام بگیرند. در صورتی که فرد فاقد سهام عدالت باشد، به وی گفته می‌شود. در غیر اینصورت با گرفتن برخی اطلاعات دیگر می‌تواند صفحه مربوط به وضعیت سهام خود را مشاهده کند. 

 مبلغ سهام عدالت من چقدر است؟

 در صورتی که افراد در دهه هشتاد برای سهام عدالت ثبت نام کرده باشند، می‌توانند با مراجعه به سامانه (samanese.ir) میزان و مبلغ سهام عدالت مربوط به خود را ببینند. 

سود سهام عدالت چقدر است؟ 

همانطور که گفته شد از دهه هشتاد تاکنون سازمان خصوصی‌سازی به نیابت از جانب مردم، مدیریت سهام را بر عهده داشته و در سالیان اخیر بنا به وضعیت عملکرد شرکت‌های مربوطه، سود سهام را در چند مرحله به حساب مشمولان واریز کرده است. میزان این سود بسته به ارزش سهام افراد و همچنین عملکرد شرکت‌ها برای هر فرد متفاوت بوده است. 

سهام عدالت، سهام کدام شرکت‌ها است؟ 

این شرکت‌ها 49 شرکت دولتی بوده که 36 شرکت بورسی و مابقی غیربورسی هستند. اسامی آنها در سامانه سهام عدالت درج شده که بیشتر شامل شرکت‌های صنعتی، بیمه، کشتیرانی، دخانیات، بانک‌ها هستند. 

منظور از آزادسازی سهام عدالت چیست؟ 

 تاکنون سهام شما توسط سازمان خصوصی‌سازی مدیریت شده و از این به بعد بنا به فرمان مقام معظم رهبری در تاریخ 10 اردیبهشت 1399، این سهام آزاد می‌شوند. یعنی افراد خود می‌توانند مدیریت آن را بر عهده بگیرند. 

روش‌های آزادسازی سهام عدالت به چه صورت است؟

 از تاریخ 10 اردیبهشت ماه 1399 مشمولان سهام عدالت می‌توانند با مراجعه به سامانه ذکر شده، یکی از روش‌های آزادسازی را انتخاب کنند که شامل روش مستقیم و غیرمستقیم است. در روش مستقیم افراد خود مدیریت سهام را در بازار سرمایه بر عهده گرفته و همانند سهامدار عادی می‌توانند سهام 36 شرکت بورسی را خرید و فروش کنند. اما در روش غیرمستقیم، شرکت‌های سرمایه‌گذاری استانی مدیریت آن را  بر عهده می‌گیرند و از جانب سهامدار اقدام به مدیریت سهام می‌کنند. 

فروش سهام در روش مستقیم چگونه است؟

فروش سهام در روش مستقیم تنها از طریق سازوکار بورس و بازار سرمایه امکان‌پذیر و افراد بعد از گرفتن کد بورسی همانند سهامدار عادی می‌توانند سهام هر کدام از شرکت‌ها را به صورت جداگانه به فروش برسانند.

آیا حتما باید کد بورسی بگیریم؟

اگر از قبل در بازار سرمایه فعال بوده و داری کد بورسی هستید، نیازی به انجام این کار نیست و با همان کد قبلی امکان‌پذیر است. در غیر اینصورت باید از طریق سامانه سجام برای دریافت کد بورسی اقدام کنید. 

آیا بهتر است در روش مستقیم سهام خود را بفروشیم؟

پاسخ به این سوال تا حد زیادی به خود شخص، داشتن دانش سرمایه‌گذاری در بازار سرمایه و همچنین میزان نیاز مالی او بستگی دارد. با این حال، اما معمولا توصیه کارشناسان بر این است که در صورت عدم وجود این دلایل، بهتر است سهام فروخته نشود. هر چند وضعیت تک تک این شرکت‌ها به هنگام آزادسازی نیز بسیار مهم است. 

تکلیف سود سهام در روش غیرمستقیم چه می‌شود؟ 

 در این روش قرار است که شرکت‌های سرمایه‌گذار استانی سهام را مدیریت کرده و سود سهام را پرداخت کنند. با این حال هنوز سازوکار اجرایی آن مشخص نشده و ابهاماتی در این خصوص وجود دارد. قرار است که شورای عالی بورس با تصویب مصوبه‌ای این سازوکار را فراهم کند. 

آیا در روش غیرمستقیم امکان فروش وجود ندارد؟

در حال حاضر اگر فردی گزینه غیرمستقیم را انتخاب کند، امکان فروش آن وجود نداشته و شرکت‌های سرمایه‌گذار استانی مدیریت سهام را بر عهده می‌گیرند. با این حال، قرار است شورای عالی بورس با تصویب مصوبه‌ای این امکان را فراهم کند. اما باز هم ابهاماتی در این خصوص وجود دارد. 

کدام روش آزادسازی سهام عدالت بهتر است؟ 

هر دو روش آزادسازی سهام عدالت دارای مزایا و چالش‌های خاص خود هستند. با این حال به صورت کلی کارشناسان اعتقاد دارند اگر افراد نیاز مالی فوری نداشته و فاقد اطلاعات کافی در خصوص سرمایه‌گذاری در بازار بورس هستند، بهتر است روش دوم را انتخاب کنند. در غیر اینصورت می‌توانند سراغ روش اول بروند. 

سهام عدالت افراد فوت شده چه می‌شود؟ 

پیش‌تر روال به این صورت بود که افراد خانواده متوفی می‌توانستند به دفاتر پیشخوان دولت مراجعه کرده و بعد از انجام یک سری اقدامات اداری، سود سهام عدالت فرد متوفی را دریافت کنند. اما در حال حاضر این امکان وجود ندارد. بنا بر اظهارات مسئولان قرار است در ماه‌های آینده این روال از سر گرفته شود. 

 آیا امکان واگذاری سهام عدالت وجود دارد؟ 

بعد از آزادسازی سهام عدالت تنها آن دسته از افراد که روش مستقیم را انتخاب کرده می‌توانند صرفا از طریق از طریق بازار بورس سهام خود را به فروش برسانند. در غیر اینصورت هر گونه واگذاری به صورت فیزیکی و روش‌های دیگر فاقد اعتبار است. 

 

مشاوران مرتبط
مهدی کنعانی - مشاور سرمایه گذاری و کارآفرینی
مهدی کنعانی
مشاور سرمایه گذاری و کارآفرینی

مهدی کنعانی به عنوان مشاور تامین مالی و سرمایه گذاری در حوزه های مختلف جذب سرمایه، سرمایه گذاری خطرپذیر، سرمایه گذاری جمعی و سرمایه گذاری شخصی دارای مهارت و تخصص است.

درخواست مشاوره هر دقیقه 4,500 تومان
بیشتر
  • پرسش شما

    سوال خودتون رو به با جزئیات کامل مطرح کنید تا مشاوران برتر الوبیز به اونها جواب بدهند