درحال بارگذاری ...
انواع مدل‌ها و روش‌های سرمایه‌گذاری را بشناسیم

اصلا سرمایه‌گذاری چیست؟ 

با شنیدن واژه سرمایه‌گذاری هر کدام از ما یک موضوع خاص در ذهنمان تداعی می‌شود. برخی از ما تالار شیشه‌ای بورس را به یاد آورده و برخی دیگر احتمالا به نوسانات عجیب‌ و غریب بازار ارز و طلا در سالیان اخیر توجه خواهند کرد. اما به راستی سرمایه‌گذاری چیست؟ یکی از تعاریفی که در این خصوص ارائه می‌شود، سرمایه‌گذاری (investment) را ارزش از دست رفته در زمان حاضر برای به دست آوردن ارزش بیشتر در زمان آینده می‌داند. یعنی سرمایه‌گذار به جای آنکه سرمایه خود را در زمان حاضر صرف امور مشخص کرده و از آن منفعت ببرد، تلاش می‌کند تا با قرار دادن آن در حوزه‌ای خاص، به ارزش بیشتری در زمان آینده برسد. در تعریف دیگری، سرمایه‌گذاری به این معنا بوده که افراد منابع مالی و پس‌انداز خود را در جایی به کار گیرند که بعد از مدتی هم اصل منابع را داشته باشند و هم به سود مشخصی برسند. 

سرمایه‌گذاری را نباید با بسیاری از فعالیت‌های دلالی یا موارد مشابه آن اشتباه گرفت. بسیاری از افرادی که به دنبال نوسان‌گیری از بازارهای مختلف ارز، خودرو، مسکن، طلا و سایر بازارها هستند، سرمایه‌گذار نیستند. از طرفی، نباید سرمایه‌گذاری را نیز با خرید یک کالا یا محصول یکی دانست. مگر آنکه خرید آن کالا به نحوی باشد که بعد از مدتی، شما بتوانید سود خوبی به دست آورید. با این حال، سرمایه‌گذاری به هر نحوی که باشد، سرمایه‌گذار در آن به دنبال به دست آوردن سود است. در نهایت می‌توان سرمایه‌گذاری را هر فعالیت اقتصادی دانست که بابت آن افراد می‌توانند علاوه بر حفظ دارایی خود در برابر تورم و جهش قیمت‌ها، به سود و منابع بیشتری دست پیدا کنند. 

با انواع مدل‌های مختلف سرمایه‌گذاری آشنا شویم  

مدل‌های مختلف سرمایه‌گذاری با توجه به برخی فاکتورها مانند میزان دانش سرمایه‌گذاران، زمان سرمایه‌گذاری، بازدهی آن و برخی پارامترهای دیگر به چندین مدل تقسیم‌بندی می‌شوند. با این حال، روش‌ها و راه‌های سرمایه‌گذاری متفاوت از این موضوع است. بدین معنی که هر کدام از مدل‌ها می‌توانند چندین روش مختلف سرمایه‌گذاری را در بر بگیرند. ما در اینجا به مهم‌ترین مدل‌ها اشاره می‌کنیم. سپس به اصلی‌ترین روش‌ها و راه‌های مختلف برای سرمایه‌گذاری می‌پردازیم. 

سرمایه‌گذاری مستقیم چیست؟ 

در این نوع سرمایه‌گذاری شما خود به صورت مستقیم مدیریت سرمایه‌گذاری را بر عهده خواهید گرفت. به عنوان مثال، مادامی که یک فرد با استفاده از سرمایه و پس‌انداز شخصی اقدام به راه‌اندازی یک کارگاه تولیدی می‌کند، در اینجا وی دست به سرمایه‌گذاری مستقیم زده است. در حالی که در بسیاری اوقات افراد تمایل دارند تا سرمایه خود را طی یک قرارداد به شخص دیگری واگذار کنند. در روش سرمایه‌گذاری مستقیم، معمولا ریسک سرمایه‌گذاری بالاتر است. چرا که تمام افراد دانش و تخصص لازم را برای انجام این کار ندارند. مضاف بر اینکه، اکثر آنها وقت کافی را نیز برای انجام این کار ندارند. برای افرادی که به تازگی به حوزه سرمایه‌گذاری ورود کرده‌اند، بهتر است که از روش سرمایه‌گذاری غیرمستقیم استفاده کنند. آنها می‌توانند در ادامه با بالا بردن دانش و تخصص خود به روش‌های دیگر نیز روی آورند. این نوع از سرمایه‌گذاری در مقابل با سرمایه‌گذاری غیرمستقیم بوده که بیشتر به سرمایه‌گذاری در بورس و بازار سرمایه اشاره دارند. 

سرمایه‌گذاری غیرمستقیم چیست؟ 

در این نوع از سرمایه‌گذاری شما سرمایه خود را در اختیار یک واسطه قرار داده و سپس سود خود را دریافت می‌کنید. چنانچه از دانش و مهارت لازم برای انجام سرمایه‌گذاری برخوردار هستید، می‌توانید از روش مستقیم استفاده کنید. اما در مقابل، اگر چندان تخصص و وقتی برای این کار ندارد، بهتر است از روش غیرمستقیم استفاده کنید. هر چند که میزان ریسک در روش سرمایه‌گذاری غیرمستقیم کمتر بوده، اما توجه کنید در روش مذکور معمولا میزان بازدهی و سودهی نیز کمتر است. امروزه بارزترین مصداق‌ها از سرمایه‌گذاری مستقیم و غیرمستقیم را می‌توان در بورس و بازار سرمایه مشاهده کرد که در روش‌های سرمایه‌گذاری به آنها اشاره می‌کنیم. میزان تخصص و در اختیار داشتن زمان کافی، مهم‌ترین فاکتورها برای انتخاب یکی از این دو مدل سرمایه‌گذاری است. البته ناگفته نماند که در سرمایه‌گذاری مستقیم و غیرمستقیم نیز روش‌های مختلفی وجود داشته که هر کدام دارای ریسک‌های خاص خود هستند. 

سرمایه‌گذاری کوتاه مدت‌ چیست؟ 

توجه به فاکتور زمان یکی دیگر از فاکتورهای مورد نظر سرمایه‌گذاران مختلف است. برخی از آنها تمایل دارند تا در مدت زمان کوتاهی به بازدهی مورد انتظار دست پیدا کنند. در عوض برخی دیگر، به سرمایه‌گذاری بلند مدت و ترسیم افق‌های درازمدت امید دارند. معمولا آن دسته از سرمایه‌گذاری‌ها که در آنها رسیدن به بازدهی مورد انتظار در یک سال یا کمتر از یک سال محقق می‌شود، سرمایه‌گذاری کوتاه مدت نامیده می‌شود. در این نوع از سرمایه‌گذاری، میزان نقد شوندگی سرمایه بالا بوده و افراد می‌توانند در مدت زمان کوتاهی سرمایه‌گذاری خود را به پول نقد تبدیل کنند. از مهم‌ترین انواع این نوع سرمایه‌گذاری را می‌توان سپرده‌های بانکی کوتاه مدت نام برد. هر چند که روش‌های دیگری نیز در این خصوص وجود دارد. مهم‌ترین تفاوت سرمایه‌گذاری کوتاه مدت و بلندمدت در خصوص زمان سرمایه‌گذاری و میزان زمانی است که سرمایه‌گذار می‌تواند سرمایه خود را به پول نقد تبدیل کند. 

سرمایه‌گذاری بلندمدت چیست؟

تقریبا تمام آنچه که در خصوص سرمایه‌گذاری کوتاه مدت توضیح دادیم، عکس آن برای سرمایه‌گذاری بلندمدت صدق خواهد داشت. در این نوع از سرمایه‌گذاری، سرمایه‌گذاران انتظار زیادی برای بازگشت زودهنگام سرمایه خود به صورت نقدی ندارند. آنها دید استراتژیک‌تری از این کار داشته و صرفا به دنبال کسب سود کوتاه مدت نیستند. این روش معمولا ریسک کمتری به دنبال داشته و میزان بازگشت سرمایه در آن بیشتر از یک سال است. با این حال، میزان رسیدن به سود در سرمایه‌گذاری بلندمدت معمولا بیشتر از سرمایه‌گذاری کوتاه‌مدت است. از مصادیق این نوع از سرمایه‌گذاری می‌توان به سرمایه‌گذاری در سپرده‌های بانکی بلندمدت و املاک و مستغلات اشاره کرد. روش‌های دیگری نیز وجود دارد که در ادامه به آنها خواهیم پرداخت. 

 انواع روش‌ها و راه‌های سرمایه‌گذاری چیست؟ 

در قسمت قبل به انواع مدل‌های سرمایه‌گذاری اشاره کردیم و توضیح دادیم که این مدل‌ها متفاوت از روش‌های سرمایه‌گذاری هستند. روش‌های بسیار متعددی برای سرمایه‌گذاری وجود دارد که ما در اینجا به مهم‌ترین آنها اشاره می‌کنیم. برخی از این روش‌ها مستقیم و برخی دیگر غیرمستقیم هستند. همچنین به لحاظ فاکتور زمان نیز انواع سرمایه‌گذاری‌های بلندمدت و کوتاه مدت در این روش‌ها مشاهده می‌شود. بنابراین انتخاب یکی از راه‌های سرمایه‌گذاری منوط به در نظر گرفتن فاکتورهایی از قبیل زمان، میزان دانش و تخصص افراد و برخی فاکتورهای دیگر است. لازم به ذکر است که علاوه بر دسته‌بندی زیر، معمولا دسته‌بندی‌های دیگری نیز در این خصوص صورت می‌گیرد. 

سرمایه‌گذاری در اوراق بهادار 

قطعا شما نیز نام اوراق بهادار را بارها و بارها شنیده‌اید و با شنیدن نام آن به یاد تالارهای بورس یا مواردی مشابه خواهید افتاد. برخی دیگر، تبلیغات تلویزیونی اوراق را در ذهن تداعی می‌کنند که از جانب شرکت‌ها و بنگاه‌های معمولا دولتی صادر می‌شود. اما به راستی اوراق بهادار چیست و انواع اوراق بهادار به چه صورت است؟ اوراق بهادار برگه‌هایی هستند که براساس آنها یک رابطه بین اشخاص حقیقی و حقوقی در بازارهای مالی شکل می‌گیرد. این رابطه معمولا دو حالت دارد. در حالت اول، اوراق بهادار نشان‌دهنده یک نوع از مالکیت افراد مختلف در خصوص یک شرکت یا یک دارایی است. به عنوان مثال، شما با خریدن سهام یک شرکت به نوعی در مالکیت و اداره آن نیز سهیم می‌شوید. اما در حالت دوم، معمولا اوراق بهادار نشان‌دهنده بدهی یک شخص حقیقی از جمله نهادهای دولتی به اشخاص حقیقی یا حقوقی دیگر است. به عنوان مثال، گواهی سپرده بانکی نشان‌‌دهنده بدهی بانک به اشخاص حقیقی یا حقوقی است. اما اوراق بهادار خود به بخش‌ها و مدل‌های بسیار مختلفی تقسیم‌بندی می‌شوند که علی‌رغم برخی شباهت‌ها، تفاوت‌هایی نیز دارند. به طور کلی ما به سه نوع از اوراق بهادار به نام اوراق بدهی، اوراق حقوقی صاحبان سهام ابزارهای مشتقه روبرو هستیم که براساس انواع مدل‌های سرمایه‌گذاری می‌تواند اقدام به سرمایه‌گذاری در یکی از آنها کرد. در ادامه به مهم‌ترین اوراق بهادار برای سرمایه‌گذاری اشاره می‌کنیم. 

اوراق بدهی

این اوراق به نوعی یک سند باارزش بوده که بیانگر یک رابطه مالی از نوع بدهکار و بستانکار بین طرفین مختلف است. این نوع اوراق معمولا از جانب شرکت‌ها و بنگاه‌های مختلف صادر می‌شود که به آنها صادرکننده اوراق یا توزیع‌کننده آن نیز گفته می‌شود. براساس این اسناد، شخص حقیقی یا حقوقی صادرکننده متعهد می‌شود تا بدهی خود را به خریداران اوراق پرداخت کند. در واقع شرکت‌ها از طریق صادر کردن اوراق بهادار مختلف، منابع مالی مورد نیاز خود را تامین کرده و براساس همان سند متعهد می‌شوند که اصل و سود پول را به افراد طی سررسیدهای زمانی مشخص برگردانند. این اوراق انواع مختلفی دارند و هر کدام تفاوت‌هایی با یکدیگر دارند. سرمایه‌گذاری در اوراق بهادار یکی از بهترین انواع سرمایه‌گذاری به شمار می‌رود. چرا که هم به نسبت بسیاری از حوزه‌های دیگر ریسک کمتری داشته و هم اینکه سرمایه‌گذاران با این کار، شرکت‌ها و بنگاه‌ها را در بحث تامین مالی یاری خواهند داد. سرمایه‌گذاری در اوراق بهادار معمولا یک نوع سرمایه‌گذاری مستقیم و کوتاه‌مدت است. ما در ادامه انواع روش‌های سرمایه‌گذاری در اوراق بهادار اشاره خواهیم کرد. 

اوراق قرضه (Bond)

 این اوراق یک نوع سند مالی بهادار محسوب می‌شوند که براساس آن شما به عنوان سرمایه‌گذار، سرمایه خود را در اختیار یک کسب‌وکار یا شرکت دولتی قرار داده و سپس در بازه‌های زمانی مشخص می‌توانید سود و اصل پول خود را دریافت کنید. خریداران و سرمایه‌گذاران این نوع اوراق، هیچگونه مالکیتی در شرکت یا بنگاه صادرکننده اوراق نخواهند داشت. بنابراین معمولا اوراق قرضه برای صاحبن بنگاه‌ها نیز روش مطلوب‌تری از انتشار سهام است. چرا که در بسیاری از روش‌های دیگر، خریداران اوراق به نوعی در مالکیت شرکت نیز سهیم می‌شوند. اوراق قرضه معمولا به سه صورت مختلف صادر می‌شود و شما می‌توانید از طریق خرید آنها، به سود تقریبا مناسبی با ریسک پایین برسید. از مهم‌ترین نهادهای توزیع‌کننده اوراق قرضه می‌توان به خود دولت و وزارتخانه‌های تابعه آن اشاره کرد. معمولا در بودجه هر سال مقدار توزیع اوراق قرضه و نحوه عرضه آن مشخص شده و در این خصوص اطلاع‌رسانی کافی صورت می‌گیرد. شهرداری‌ها و شرکت‌های خصوصی دو نهاد دیگری بوده که شما می‌توانید از طریق خریداری اوراق قرضه آنها به سود خوبی دست پیدا کنید. با این حال، معمولا ریسک اوراق قرضه دولتی بسیار کمتر بوده و خیال سرمایه‌گذاران از بابت ریسک بسیار راحت است. البته لازم به ذکر است که در حال حاضر فروش اوراق قرضه به علت برخی مسائل از جمله عدم انطباق با قوانین بانکداری اسلامی با محدودیت‌هایی روبرو شده است. با این حال، سرمایه‌گذاران می‌توانند برای خرید اوراق قرضه سایر کشورها اقدام کنند.

 اوراق مشارکت (Participation Paper)

اوراق مشارکت علی‌رغم شباهت‌هایی که با اوراق قرضه دارد، اما دارای تفاوت‌هایی نیز هستند. در اینجا نیز همانند اوراق قرضه، بیشتر شرکت‌ها و بنگاه‌های دولتی جهت تامین مالی پروژه‌های عمرانی خود اقدام به انتشار اوراق می‌کنند. در واقع در اینجا نیز شما با قرار دادن سرمایه خود در اختیار شرکت‌ها و بنگاه‌های مختلف، اصل و سود پول خود را در زمان‌های مشخص دریافت خواهید کرد. با این حال، از جمله تفاوت ارواق قرضه با اوراق مشارکت می‌توان به میزان آزادی شرکت یا نهاد توزیع‌کننده اوراق در چگونگی هزینه‌کرد آنها اشاره کرد. به گونه‌ای که در اوراق مشارکت، معمولا چگونگی هزینه‌کرد منابع دریافتی از افراد و نوع پروژه‌ها مشخص است. اما در اوراق قرضه اینگونه نیست. به هر حال، بر طبق قانون در حال حاضر در داخل کشور بیشتر اوراق مشارکت به فروش می‌رسد تا آنکه بر روی اوراق قرضه تاکید شود. از آنجا که اوراق مشارکت نیز بیشتر توسط بنگاه‌های دولتی منتشر می‌شود، بنابراین میزان ریسک آن بسیار پایین بوده و افرادی که ریسک‌پذیر نبوده یا به تازگی در دنیای سرمایه‌گذاری ورود پیدا کرده‌اند، می‌توانند این اوراق را خریداری کنند. خرید اوراق مشارکت نیز معمولا توسط رسانه‌ها به صورت‌های مختلف اطلاع‌رسانی شده و بازار بورس اصلی‌ترین بازار برای خرید و فروش آن محسوب می‌شود. 

 اسناد خزانه (Treasury Bills)

اسناد خزانه یکی دیگر از اوراق بدهی به شمار می‌رود که شباهت‌های زیادی با سایر اوراق بدهی دارد. با این تفاوت که اسناد خزانه یک اوراق کاملا دولتی محسوب شده و صرفا از جانب دولت منتشر می‌شود. معمولا عموم مردم آشنایی کمتری با این اسناد دارند. در حالی که غالبا از این طریق می‌توانند سود تقریبا خوبی به دست آورند. یکی از علت‌های این موضوع آن است که اکثر مردم از تعاریفی که در این خصوص ارائه می‌شود، چیز زیادی نمی‌دانند. به زبان ساده این نوع اوراق نیز همانند سایر اوراق دیگر، برای تامین نیازهای مالی دولت منتشر می‌شود. با این تفاوت که در اینجا تاکید بر روی بازپرداخت بدهی‌های پیمانکاران دولت است. فرض کنید که دولت باید تا مدت زمان مشخصی بدهی‌های پیمانکاران خود را پرداخت کند. این پیمانکاران هر کدام بخشی از پروژه‌های عمرانی و خدماتی دولت را انجام داده‌اند. دولت به پیمانکاران اعلام می‌کند که در حال حاضر نمی‌تواند بدهی آنها را پرداخت کند. اما اوراقی به نام اسناد خزانه را در اختیار آنها قرار می‌دهد که براساس آن دولت متعهد می‌گردد بدهی خود را تا تاریخ مذکور پرداخت کند. حال پیمانکاران می‌توانند با فروش این اوراق از طریق فرابورس، زودتر به طلب خود برسند. با این تفاوت که مبلغ کمتری را نسبت به ارزش سررسید اسناد دریافت می‌کنند. مثلا اگر قرار بر این باشد که یک پیمانکار منطبق با اسناد خزانه به تاریخ سررسید سال بعد یک میلیارد تومان دریافت کند، می‌توان آن را از طریق فرابورس به قیمت کمتر به فروش برساند. اما در عوض زودتر به نقدینگی مورد نیاز خود دست پیدا کند. حال شما به عنوان سرمایه‌گذار می‌توانید از طریق این اوراق با میزان کمتر از تاریخ سررسید، به سود منطقی دست پیدا کنید. این سود همان تفاوت بین مبلغ سررسید اسناد و مبلغ واقعی خرید است. بنابراین اسناد خزانه همانند سایر اوراق دیگر هیچ‌گونه کوپن سودی ندارند. بلکه سود سرمایه‌گذار ناشی از مابالتفاوت ارزش اسمی و ارزش خرید اسناد است. سرمایه‌گذار در اینجا پول خود را در تاریخ سررسید از دولت دریافت می‌کند. از همین رو ریسک سرمایه‌گذاری نیز بسیار پایین است. از منظر انواع مدل‌های سرمایه‌گذاری، خرید اسناد خزانه همانند سایر اوراق بدهی، یک سرمایه‌گذاری کوتاه‌مدت به شمار می‌رود. 

صکوک یا اوراق قرضه اسلامی 

 پیش‌تر به بحث اوراق قرضه اشاره کردیم. اما همانطور که ذکر شد اوراق قرضه به علت تناقض با قانون بانکداری اسلامی در ایران اجرا نمی‌شود. در ابتدا امر ایران از اوراق مشارکت به جای اوراق قرضه استفاده می‌کرد. اما در دهه‌های اخیر اوراق قرضه اسلامی یا همان صکوک جای خود را به اوراق مشارکت داده است. صکوک نیز یک اوراق دارای اعتبار است که خریداران با خرید آن، منابع مالی خود را در اختیار نهاد یا دستگاهی قرار می‌دهند تا اقدام به خرید دارایی‌های خود کند. بنابراین در اینجا همانند اوراق مشارکت نیست که اوراق صرفا برای تامین مالی پروژه‌های فیزیکی صرف شود. بلکه در اینجا شرکت‌ها می‌توانند با استفاده از وجوه در اختیار اقدام به خرید دارایی‌های مورد نیاز خود کنند و به نوعی دست آنها در هزینه‌کرد بازتر است. در مقابل خریداران نیز در مالکیت این دارایی و سود ناشی از آن منتفع خواهند بود. این در حالی است که در اوراق قرضه، افراد بدون هیچگونه ریسکی و با قطعیت تمام، بهره خود را دریافت می‌کردند. 

 

مشاوران مرتبط
مهدی کنعانی - مشاور سرمایه گذاری و کارآفرینی
مهدی کنعانی
مشاور سرمایه گذاری و کارآفرینی

مهدی کنعانی به عنوان مشاور تامین مالی و سرمایه گذاری در حوزه های مختلف جذب سرمایه، سرمایه گذاری خطرپذیر، سرمایه گذاری جمعی و سرمایه گذاری شخصی دارای مهارت و تخصص است.

درخواست مشاوره هر دقیقه 4,500 تومان
بیشتر
چگونه وارد عرصه صادرات شویم؟

چگونه وارد عرصه صادرات شویم؟

صادرات یک زنجیره است که مراحل و فرایندهای مختلفی را دربرگرفته و باید در تمام این حوزه‌ها دانش و تخصص کافی را در اختیار داشت.

بازدهی صادرات به امارات چگونه است؟

بازدهی صادرات به امارات چگونه است؟

اقتصاد امارات علی‌رغم تمام نقاط مثبتی که دارد، اما صنعت و کشاورزی آن چندان قوی نیست. همین مساله، دست تجار و شرکت‌های ایرانی را برای صادرات به امارات باز گذاشته است.

صادرات به عمان؛ چرا و چگونه؟

صادرات به عمان؛ چرا و چگونه؟

دسترسی به آبهای آزاد، فاصله نزدیک با بنادر مهم ایرانی و ثبات اقتصادی باعث شده تا صادرات به عمان یکی از بهترین گزینه‌ها برای تجار ایرانی باشد.

نکات مهم صادرات به روسیه چیست؟

نکات مهم صادرات به روسیه چیست؟

روسیه یکی از کشورهای اصلی عضو اتحادیه اوراسیا بوده که همین مساله تجارت بازرگانان ایرانی را با این کشور بسیار تسهیل می‌کند. چرا که از برخی امتیازات جهت تجارت با یکدیگر برخوردار هستند.

چرا و چگونه به چین صادرات کنیم؟

چرا و چگونه به چین صادرات کنیم؟

هم‌اکنون علاوه بر نقش محصولات چینی در تامین نیازهای وارداتی ایران، بخش بسیار قابل توجهی از کالاهای ایرانی نیز به چین صادر می‌شود.