درحال بارگذاری ...
مالیات بر ارث چیست و به چه چیزهایی تعلق می‌گیرد؟

منظور از مالیات بر ارث چیست؟ 

 بحث مالیات بر ارث چند سالی است که بیشتر بر سر زبان‌ها افتاده است. هنوز هم برای بسیاری از افراد محل سوال است که «مالیات بر ارث چیست؟»، «مالیات بر ارث چقدر است و به چه چیزهایی تعلق می‌گیرد؟»

ما در این مقاله قرار است به این پرسش‌ها و برخی نکات دیگر پاسخ دهیم. ضمن آنکه در پایان نرخ مالیات بر ارث را برای چندین مورد مهم از جمله «مالیات بر ارث مغازه» محاسبه کرده‌ایم. 

همگی ما می‌دانیم که مالیات نقش زیادی در عمران و آبادانی یک کشور دارد و یکی از مهم‌ترین منابع برای کسب درآمد دولت است. انواع مختلفی از مالیات وجود دارد که یکی از مهم‌ترین آنها مالیات بر ارث است. این نوع از مالیات در چند سال اخیر بیشتر مورد توجه قرار گرفته است.

مالیات بر ارث نوعی از مالیات مستقیم محسوب می‌شود که بر دارایی به جا مانده از افراد وضع می‌شود. بعد از فوت افراد ماترک یا اموال منقول و غیرمنقول باقیمانده از آنها بین وراث تقسیم می‌شود. این وارثان بنا به سهم خود از ارث و همچنین میزان خویشاوندی که با فرد متوفی دارند، باید مالیات بر ارث را پرداخت کنند.

در صورت عدم پرداخت این نوع مالیات، وراث نمی‌توانند مالکیت اموال منقول و غیرمنقول فرد متوفی را به خود انتقال دهند یا دخل و تصرفی در آن داشته باشند. به عنوان مثال، نمی‌توانند اموال را به فروش برسانند.

بحث مالیات بر ارث از گذشته‌های دور در ایران مورد توجه قرار گرفته و اولین قوانین آن در سال 1316 به تصویب رسیده است. با این حال، در خلال این سال‌‌ها همواره قوانین مربوطه به روزرسانی شده است.

قانون مالیات بر ارث قبل از سال 95 چه می‌گوید؟ 

در ایران اولین قانون مالیات بر ارث در سال 1316 به تصویب مجلس رسید. اما بعد از آن این قانون چندین بار مورد دستخوش قرار گرفت تا اینکه در سال 1394 قانون مالیات‌های مستقیم توسط مجلس اصلاح شد و در سال 95 ابلاغ شد. طبق این اصلاحیه، مواد از قانون مالیات بر ارث دچار تغییر شد.

بنابراین مالیات بر ارث قبل از سال 95 و بعد از آن با یکدیگر تفاوت دارند. در واقع متوفیان قبل از تاریخ 95/1/1 براساس قوانین قبلی و متوفیان بعد از این تاریخ براساس قوانین جدید تعیین تکلیف خواهند شد. هر چند که اشتراکاتی نیز بین این دو گروه وجود دارد. 

 در قانون قبل از 95/1/1 دو عامل تاثیرگذار در تعیین میزان مالیات نقش داشتند که شامل میزان ترکه فرد و همچنین تعداد وراث بود. منظور از ترکه، همان چیزی است که از متوفی باقی می‌ماند.

ترکه شامل دو بخش دارایی‌ها و همچنین تعهدات و دیون فرد است. در واقع برای متوفیان قبل از سال 95، ابتدا ماترک آنها ارزش‌گذاری می‌شود و سپس تعهدات و دیون مربوطه از آن کسر خواهد شد. در مرحله بعد معافیت‌های مالیاتی در صورت نیاز به آن تعلق می‌گیرد تا در نهایت بر طبق قانون، میزان مالیات هر ورثه مشخص شود.

این در حالی است که برای متوفیان بعد از سال 95، قانون به گونه دیگری است. برای این دسته از افراد، ابتدا اموال باقی مانده دسته‌بندی خواهد شد و سپس براساس گروه و دسته مربوطه به آن مالیات تعلق خواهد گرفت. 

مالیات بر ارث چیست و به چه چیزهایی تعلق می‌گیرد؟ 

مالیات بر ارث چقدر است؟ 

برای بسیاری این سوال وجود دارد که مالیات بر ارث چند درصد است؟ براساس قوانین جدید مهم‌ترین عامل تاثیرگذار در تعیین میزان این نوع مالیات، طبقه‌ای است که فرد وارث در آن قرار دارد. چرا که طبقه اول دارای کمترین نرخ و طبقات بالاتر نرخ مالیات بر ارث بیشتری به آنها تعلق می‌گیرد. سه طبقه مورد نظر به صورت زیر هستند: 

طبقه اول: پدر، مادر، زن، شوهر، اولاد و اولاد اولاد 

طبقه دوم: اجداد، برادر، خواهر و اولاد آنها 

طبقه سوم: عمو، عمه، دایی، خاله و اولاد آنها 

براساس ماده 17 قانون مالیات‌های مستقیم سال 1395، کمترین درصد مالیات بر ارث متعلق به طبقه اول بوده و برای طبقات دوم و سوم، این نرخ به ترتیب دو و چهار برابر می‌شود. بر طبق همین ماده اموال و دارایی‌های مختلف هر کدام دارای نرخ مالیات متفاوت هستند.

در واقع اموال و دارایی‌ها، طبقه‌بندی شده و نمی‌توان به صورت کلی گفت که مالیات بر ارث چند درصد است! براساس همین ماده قانونی، درصد مالیات بر ارث بر اموال برای طبقه اول به صورت زیر خواهد بود. این درصد برای طبقات بعدی به ترتیب دو و چهار برابر می‌شود. 

  • وسایل نقلیه موتوری هوایی، زمینی و دریایی (2 درصد)
  • حق‌الامتیاز و سایر حقوق مالی (10 درصد)
  • املاک و حق واگذاری محل 1.5 برابر نرخ‌های ماده 59
  • سپرده بانکی، انواع اوراق بهادار و سود متعلق به آنها (3 درصد)
  • سهام، سهم‌الشرکه و حق تقدم آنها 1.5 برابر نرخ‌های ماده 143
  • اموال متوفای ایرانی خارج از کشور (10 درصد)

 چنانچه مشمول قانون مالیات بر ارث بعد از سال 95 هستید، با استفاده از درصدهای فوق می‌توانید تعیین کنید که مالیات بر ارث شما چقدر است. در غیر اینصورت باید براساس فرمول مالیات بر ارث قبل از سال 95 محاسبه کنید که پیش‌تر به آن اشاره کردیم. 

موارد معافیت مالیات بر ارث کدام است؟ 

 در قانون برخی معافیت‌ها برای مالیات بر ارث در نظر گرفته شده که این موضوع در اصلاحیه قانون مالیات‌های مستقیم سال 95 مورد بازنگری قرار گرفت. در حال حاضر معافیت مالیات بر ارث به صورت زیر است: 

1: اموال شهدای انقلاب اسلامی به وراث طبقات اول و دوم 

2: اثاث البیت محل سکونت متوفی. منظور از اثاث البیت، وسایل ضروری زندگی و لوازم خانگی است. 

3: اموالی که برای وزارتخانه‌ها و موسسات دولتی و دستگاه‌هایی که بودجه آنها توسط دولت تامین می‌شود. 

3: وجوه بازنشستگی، وظیفه و پس‌انداز خدمت و مزایای پایان خدمت، بازخرید خدمت، مطالبات مربوط به خسارت اخراج، مرخصی استحقاقی استفاده نشده و بیمه‌های اجتماعی و نیز وجوه پرداختی توسط موسسات بیمه یا بیمه‌گذار و یا کارفرما از قبیل انواع بیمه‌های عمر و زندگی، خسارت فوت، بیمه عمر 

فرار از مالیات بر ارث چه عواقبی دارد؟ 

 پرداخت مالیات بر ارث واجب بوده و فرار از آن مشمول برخی جریمه‌ها خواهد بود. مهم‌ترین جریمه فرار از این نوع مالیات، عدم انجام انتقال دارایی به ورثه خواهد بود. چرا که براساس قانون، مادامی که ورثه مالیات بر ارث را پرداخت نکنند، نمی‌توانند صاحب دارایی متوفی شوند. 

مالیات بر ارث مغازه چقدر است؟ 

براساس قوانین جدید میزان مالیات بر ارث مغازه برای متوفیان بعد از سال 95 به میزان 3 درصد قیمت اعلام شده مغازه توسط کارشناس رسمی اداره مالیات است. براساس این قوانین همچنین به میزان 3 درصد از قیمت اجناس داخل مغازه مشمول پرداخت مالیات خواهد بود. 

مالیات بر ارث خودرو چقدر است؟ 

بر طبق قوانین درصد مالیات بر ارث خودرو به میزان 2 درصد ارزش و قیمت اعلام شده خودرو توسط کارشناس سازمان امور مالیاتی است. البته این درصد برای طبقه اول بوده و براساس قانون سایر طبقات به ترتیب دو و چهار برابر خواهد شد. 

مالیات بر ارث ملک مسکونی چقدر است؟

در خصوص مالیات بر ارث ملک مسکونی ابتدا باید ملک مورد نظر توسط کمیسیون املاک سازمان امور مالیاتی تعیین ارزش شود. بعد از آن برای هر کدام از طبقات یک مالیات در نظر گرفته می‌شود که برای طبقه اول وراث این مبلغ به میزان 7.5 درصد از ارزش تعیین شده ملک خواهد بود. 

این میزان به ترتیب برای افرادی که در سایر طبقات هستند متفاوت خواهد بود. به نحوی که وراث طبقه دوم و سوم به ترتیب باید 2 و 4 برابر طبقه اول مالیات بپردازند. 

در این نوشتار تلاش کردیم تا ضمن اشاره به چیستی مالیات بر ارث به برخی از پرسش‌های مهم در این زمینه پاسخ دهیم. اما قطعا این موضوع آنچنان گسترده و داری جزئیات مختلف بوده که در بسیاری از موارد حتما باید نظر متخصصان مالیاتی را جویا شوید. 

با الوبیزنس می‌توانید با مشاوران برتر به صورت حضوری یا تلفنی مشاوره مالیاتی بگیرید. 

مشاوران مرتبط
سید رسول جمدی - مشاور مالی و مالیاتی
سید رسول جمدی
مشاور مالی و مالیاتی

سید رسول جمدی، مشاور امور مالیاتی، حسابرسی و حسابداری، مسلط به تهیه انواع صورت‌های مالی، گزارشات فصلی و لوایح مالیاتی

درخواست مشاوره هر دقیقه 4,000 تومان
بیشتر
زینب شیروانی - مشاور مالی و مالیاتی
زینب شیروانی
مشاور مالی و مالیاتی

درخواست مشاوره هر دقیقه 5,000 تومان
بیشتر
علیرضا رحیم پور - مشاور مالی و حسابداری، بیمه و قانون کار
علیرضا رحیم پور
مشاور مالی و حسابداری، بیمه و قانون کار

علیرضا رحیم‌پور مشاور امور مالی و مالیاتی، مسلط به حسابداری، حسابرسی، تهیه لوایح و صورت‌های مالی و مالیاتی، مالیات ارزش افزوده

درخواست مشاوره هر دقیقه 2,000 تومان
بیشتر
  • سوال خودتون رو به با جزئیات کامل مطرح کنید تا مشاوران برتر الوبیزنس به اونها جواب بدهند

  • سلام. خسته نباشید. من پدرم فوت کرده.. کاراش رو انجام دادیم.. اما هنوز نامه مالیاتیش نیومده.. خواستم بدونم میشه ماشین رو فروخت یعنی وکالت داد به خریدار بابت ماشین..

  • تا زمانی که مراحل اخذ گواهی انحصار ورثه و پرداخت مالیات بر ارث و تسویه حساب با سازمان امور مالیاتی انجام نگرفته فروش اموال غیر قانونی بوده و انتقال سند انجام نخواهد گرفت