درحال بارگذاری ...
مالیات بر ارث چیست و به چه چیزهایی تعلق می‌گیرد؟

منظور از مالیات بر ارث چیست؟ 

 مالیات نقش زیادی در عمران و آبادانی یک کشور دارد و یکی از مهم‌ترین منابع برای کسب درآمد دولت است. انواع مختلفی از مالیات وجود دارد که یکی از مهم‌ترین آنها مالیات بر ارث است. این نوع از مالیات در چند سال اخیر بیشتر مورد توجه قرار گرفته است. مالیات بر ارث نوعی از مالیات مستقیم محسوب می‌شود که بر دارایی به جا مانده از افراد وضع می‌شود. بعد از فوت افراد ماترک یا اموال منقول و غیرمنقول باقیمانده از آنها بین وراث تقسیم می‌شود. این وارثان بنا به سهم خود از ارث و همچنین میزان خویشاوندی که با فرد متوفی دارند، باید مالیات بر ارث را پرداخت کنند. در صورت عدم پرداخت این نوع مالیات، وراث نمی‌توانند مالکیت اموال منقول و غیرمنقول فرد متوفی را به خود انتقال دهند یا دخل و تصرفی در آن داشته باشند. به عنوان مثال، نمی‌توانند اموال را به فروش برسانند. بحث مالیات بر ارث از گذشته‌های دور در ایران مورد توجه قرار گرفته و اولین قوانین آن در سال 1316 به تصویب رسیده است. با این حال، در خلال این سال‌‌ها همواره قوانین مربوطه به روزرسانی شده است.

قانون مالیات بر ارث چه می‌گوید؟ 

در ایران اولین قانون مالیات بر ارث در سال 1316 به تصویب مجلس رسید. اما بعد از آن این قانون چندین بار مورد دستخوش قرار گرفت تا اینکه در سال 1394 قانون مالیات‌های مستقیم توسط مجلس اصلاح شد و در سال 95 ابلاغ شد. طبق این اصلاحیه، مواد از قانون مالیات بر ارث دچار تغییر شد. بنابراین متوفیان قبل از تاریخ 95/1/1 براساس قوانین قبلی و متوفیان بعد از این تاریخ براساس قوانین جدید تعیین تکلیف خواهند شد. هر چند که اشتراکاتی نیز بین این دو گروه وجود دارد. در ادامه به بررسی بیشتر آن می‌پردازیم. 

 در قانون قبل از 95/1/1 دو عامل تاثیرگذار در تعیین میزان مالیات نقش داشتند که شامل میزان ترکه فرد و همچنین تعداد وراث بود. منظور از ترکه، همان چیزی است که از متوفی باقی می‌ماند. ترکه شامل دو بخش دارایی‌ها و همچنین تعهدات و دیون فرد است. در واقع برای متوفیان قبل از سال 95، ابتدا ماترک آنها ارزش‌گذاری می‌شود و سپس تعهدات و دیون مربوطه از آن کسر خواهد شد. در مرحله بعد معافیت‌های مالیاتی در صورت نیاز به آن تعلق می‌گیرد تا در نهایت بر طبق قانون، میزان مالیات هر ورثه مشخص شود. این در حالی است که برای متوفیان بعد از سال 95، قانون به گونه دیگری است. برای این دسته از افراد، ابتدا اموال باقی مانده دسته‌بندی خواهد شد و سپس براساس گروه و دسته مربوطه به آن مالیات تعلق خواهد گرفت. 

مالیات بر ارث چقدر است؟ 

برای بسیاری این سوال وجود دارد که مالیات بر ارث چند درصد است. براساس قوانین جدید مهم‌ترین عامل تاثیرگذار در تعیین میزان مالیات، طبقه‌ای است که فرد وارث در آن قرار دارد. چرا که طبقه اول دارای کمترین نرخ و طبقات بالاتر نرخ مالیات بر ارث بیشتری به آنها تعلق می‌گیرد. سه طبقه مورد نظر به صورت زیر هستند: 

طبقه اول: پدر، مادر، زن، شوهر، اولاد و اولاد اولاد 

طبقه دوم: اجداد، برادر، خواهر و اولاد آنها 

طبقه سوم: عمو، عمه، دایی، خاله و اولاد آنها 

براساس ماده 17 قانون مالیات‌های مستقیم سال 1395، کمترین درصد مالیات بر ارث متعلق به طبقه اول بوده و برای طبقات دوم و سوم، این نرخ به ترتیب دو و چهار برابر می‌شود. بر طبق همین ماده اموال و دارایی‌های مختلف هر کدام دارای نرخ مالیات متفاوت هستند. در واقع اموال و دارایی‌ها، طبقه‌بندی شده و به هر گروه یک درصد خاص از مالیات تعلق می‌گیرد. براساس همین ماده قانونی، درصد مالیات بر ارث بر اموال برای طبقه اول به صورت زیر خواهد بود. این درصد برای طبقات بعدی به ترتیب دو و چهار برابر می‌شود. 

  • وسایل نقلیه موتوری هوایی، زمینی و دریایی (2 درصد)
  • حق‌الامتیاز و سایر حقوق مالی (10 درصد)
  • املاک و حق واگذاری محل 1.5 برابر نرخ‌های ماده 59
  • سپرده بانکی، انواع اوراق بهادار و سود متعلق به آنها (3 درصد)
  • سهام، سهم‌الشرکه و حق تقدم آنها 1.5 برابر نرخ‌های ماده 143
  • اموال متوفای ایرانی خارج از کشور (10 درصد)

 موارد معافیت مالیات بر ارث کدام است؟ 

 در قانون برخی معافیت‌ها برای مالیات بر ارث در نظر گرفته شده که این موضوع در اصلاحیه قانون مالیات‌های مستقیم سال 95 مورد بازنگری قرار گرفت. در حال حاضر معافیت مالیات بر ارث به صورت زیر است: 

1: اموال شهدای انقلاب اسلامی به وراث طبقات اول و دوم 

2: اثاث البیت محل سکونت متوفی. منظور از اثاث البیت، وسایل ضروری زندگی و لوازم خانگی است. 

3: اموالی که برای وزارتخانه‌ها و موسسات دولتی و دستگاه‌هایی که بودجه آنها توسط دولت تامین می‌شود. 

3: وجوه بازنشستگی، وظیفه و پس‌انداز خدمت و مزایای پایان خدمت، بازخرید خدمت، مطالبات مربوط به خسارت اخراج، مرخصی استحقاقی استفاده نشده و بیمه‌های اجتماعی و نیز وجوه پرداختی توسط موسسات بیمه یا بیمه‌گذار و یا کارفرما از قبیل انواع بیمه‌های عمر و زندگی، خسارت فوت، بیمه عمر 

 فرار از مالیات بر ارث چه عواقبی دارد؟ 

 پرداخت مالیات بر ارث واجب بوده و فرار از آن مشمول برخی جریمه‌ها خواهد بود. مهم‌ترین جریمه فرار از این نوع مالیات، عدم انجام انتقال دارایی به ورثه خواهد بود. چرا که براساس قانون، مادامی که ورثه مالیات بر ارث را پرداخت نکنند، نمی‌توانند صاحب دارایی متوفی شوند. 

مالیات بر ارث مغازه چقدر است؟ 

براساس قوانین جدید میزان مالیات بر ارث مغازه برای متوفیان بعد از سال 95 به میزان 3 درصد قیمت اعلام شده مغازه توسط کارشناس رسمی اداره مالیات است. براساس این قوانین همچنین به میزان 3 درصد از قیمت اجناس داخل مغازه مشمول پرداخت مالیات خواهد بود. 

مالیات بر ارثث خودرو چقدر است؟ 

بر طبق قوانین درصد مالیات بر ارث خودرو به میزان 2 درصد ارزش و قیمت اعلام شده خودرو توسط کارشناس سازمان امور مالیاتی است. البته این درصد برای طبقه اول بوده و براساس قانون سایر طبقات به ترتیب دو و چهار برابر خواهد شد. 

 

مشاوران مرتبط
علیرضا فلاح میرزایی - مشاور حوزه مالیات و دادستان انتظامی سابق مالیاتی
علیرضا فلاح میرزایی
مشاور حوزه مالیات و دادستان انتظامی سابق مالیاتی

علیرضا فلاح میرزایی، کاشناس و عضو شورای عالی مالیات در سازمان امور مالیاتی، داستان انتظامی مالیاتی و مسئولیت سمت های مختلف در سازمان امورمالیاتی و وزارت اقتصاد را در کارنامه خود دارد.

درخواست مشاوره هر دقیقه 4,000 تومان
بیشتر
مهدی غریب - مدرس امور مالیاتی
مهدی غریب
مدرس امور مالیاتی

مهدی غریب مدرس امور مالیاتی، برنامه نویسی نرم افزاهای مختلف مالیاتی، طراح نرم افزار الکترونیکی اظهارنامه مالیاتی کشور و ارائه مشاوره در زمینه های مختلف مالیاتی را در کارنامه خود دارد.

قاسم موذنی - مشاور بیمه تامین اجتماعی
قاسم موذنی
مشاور بیمه تامین اجتماعی

قاسم موذنی از سال ۱۳۸۳ تاکنون به عنوان مشاوره بیمه و قانون کار در زمینه های تامین اجتماعی، مالی و مالیات فعالیت دارد.

درخواست مشاوره هر دقیقه 4,500 تومان
بیشتر
  • پرسش شما

    سوال خودتون رو به با جزئیات کامل مطرح کنید تا مشاوران برتر الوبیز به اونها جواب بدهند