درحال بارگذاری ...
تفاوت اوراق مشارکت با اوراق قرضه و سایر اوراق چیست؟

اوراق مشارکت، اوراق قرضه، اسناد خزانه و دیگر اوراق، همه از ابزارهای مورد استفاده برای تامین منابع مالی هستند، اما این اوراق باهم تفاوت‌هایی دارند. مقایسه انواع اوراق و پی بردن به تفاوت‌های آنها می‌تواند به افراد کمک کند تا با آگاهی بیشتری تصمیم به سرمایه‌گذاری کنند.

تفاوت اوراق مشارکت با اوراق قرضه چیست؟

1- اوراق قرضه در ایران منتشر نمی‌شود

در حال حاضر اوراق قرضه در ایران منتشر نمی‌شود اما در سالیان گذشته یک ابزار بدهی میان‌مدت و بلندمدت بوده که برای تامین منابع مالی دولت و شرکت‌ها صادر می‌شد.

ماهیت اوراق قرضه با سیستم بانکداری اسلامی ایران تطابق ندارد و به همین علت مورد معامله قرار نمی‌گیرد اما در بسیاری از کشورهای جهان به کار گرفته می‌شود.

کارکرد اقتصادی اوراق قرضه و اوراق مشارکت بسیار به هم نزدیک است اما تفاوت‌هایی نیز با یکدیگر دارند.

2- قرض یا مشارکت؟

در اوراق قرضه ناشر موظف می‌شود به دارندگان اوراق قرضه طی مدت زمانی که در ابتدا تعیین می‌شود یک مبلغی به عنوان بهره داده شود و در زمان سررسید نیز اصل پول را پرداخت کند.

اوراق قرضه به مثابه یک وام با بهره است که افراد به ناشر اوراق در واقع پول قرض می‌دهند.

اما در اوراق مشارکت در واقع افراد نقش مشارکت‌کننده دارند و سرمایه خود را در اختیار دولت یا شرکت قرار می‌دهند تا بتواند طرح و پروژه‌های توسعه‌ای خود را اجرا کند و از سود آن مقدار معینی را دریافت کند.

3- محل به کارگیری اوراق

در اوراق قرضه، هیچ محدودیتی برای وام گیرنده وجود ندارد و می‌تواند منابع به دست آمده را در هر فعالیتی به کار گیرد حتی فعالیت‌های غیرقانونی.

اما در اوراق مشارکت، منابع به دست آمده باید در طرح‌های عمرانی، تولیدی، خدماتی و صنعتی به کار گرفته شود.

4- تفاوت در پرداخت سود

در اوراق قرضه میزان بهره یا همان سود در ابتدا مشخص می‌شود در حالی که در اوراق مشارکت پس از به پایان رسیدن طرح، سود سرمایه‌گذار محاسبه و پرداخت می‌شود.

در اوراق مشارکت پرداخت سود تضمین می‌شود و تا پایان سرمایه‌گذاری، سود معینی طی فواصل زمانی مشخص به عنوان سود علی‌الحساب دریافت می‌کند.

تفاوت اوراق مشارکت با سهام چیست؟

1- مالکیت یا مشارکت

اوراق مشارکت در واقع یک نوع بدهی است که افراد در یک طرح مشارکت می‌کنند تا پس از مدت زمان مشخصی و به پایان رسیدن طرح اصل پول با سود تضمین‌ شده‌ای را دریافت کنند.

اوراق مشارکت یک ابزار تامین مالی مبتنی بر بدهی است اما سهام یک ابزار تامین مالی مبتنی بر سرمایه است.

در خرید سهام، به سرمایه‌گذار مالکیت داده می‌شود، به همین علت سهامدار در سود و زیان شرکت شریک است.

2- در مواقع بحرانی اولویت با کدام است؟

اگر یک شرکت یا هر واحد تجاری ورشکست یا منحل شود، افرادی که اوراق مشارکت دارند در اولویت دریافت اصل سرمایه و سود خود قرار دارند زیرا جزو بستانکاران محسوب می‌شوند.

اما اگر شرکت منحل شود، سهامداران آن آخرین افرادی هستند که می‌توانند از میزان سرمایه باقی‌مانده شرکت مطالبات خود را درخواست کنند.

همین موضوع می‌تواند به منزله ریسک بالاتر سهام نسبت به اوراق مشارکت تلقی شود.

3- داشتن و نداشتن حق رای

دارندگان اوراق مشارکت دارای حق رای در امور شرکت نیستند اما سهامداران در برخی از موضوعات اجازه دخالت دارند و می‌توانند دارای حق رای باشند.

به طور مثال سهامداران می‌توانند در انتخاب مدیران شرکت دارای حق رای باشند.

4- تفاوت در ریسک

دارندگان اوراق مشارکت یک سود تضمینی و البته کم را دریافت می‌کنند و به همین علت ریسک این اوراق کم است.

اما در مقابل سهامداران با ریسک‌های متفاوتی روبرو هستند که ممکن است منجر به زیان آنها نیز شود، آنها به امید کسب بازدهی بیشتر ریسک بالایی را می‌پذیرند.

افراد محتاط‌تریه سرمایه‌گذاری در اوراق مشارکت گرایش دارند.

5- مدت زمان سرمایه‌گذاری

اوراق مشارکت دارای سررسید هستند و در یک تاریخ معینی اصل پول به سرمایه‌گذاران پرداخت خواهد شد.

اما سهام یک نوع تامین مالی دائمی است و افراد اگر اقدام به فروش سهام خود نکنند می‌توانند تا زمانی که شرکت منحل شده سهامدار آن باشند.

6- تفاوت در ارزش

دارندگان اوراق مشارکت از همان ابتدا از ارزش اسمی اوراق خود را در تاریخ  سررسید اطلاع دارند.

افرادی که با خرید سهام سرمایه‌گذاری می‌کنند نمی‌توانند اطلاع دقیقی از ارزش سهم خود در آینده داشته باشند و تنها می‌توانند پیش‌بینی‌هایی بر اساس عملکرد شرکت برای خود متصور شوند.

ارزش سهام به نحوه عملکرد شرکت در آینده بستگی دارد و تحت تاثیر آن است.

7- نحوه سوددهی متفاوت

دارندگان اوراق مشارکت در پایان سررسید یک سود ثابتی را دریافت می‌کنند که از قبل حدود دامنه آن مشخص شده بود.

سهامداران از دو محل می‌توانند سود کسب کنند، یکی سود نقدی که شرکت‌ها به طور سالانه ممکن است بین سهامداران خود تقسیم کنند و دیگری سودی که با افرایش قیمت سهم نصیب آنها می‌شود.

تفاوت اوراق مشارکت با اسناد خزانه چیست؟

اسناد خزانه اوراق بهاداری است که تنها از سوی دولت‌ها عرضه می‌شود. دولت بابت بدهی‌های خود این اوراق را با قیمت اسمی و سررسید معین به طلبکاران غیردولتی عرضه می‌کند.

خریدار در زمان انتشار این اوراق، آن را با قیمتی کمتر از ارزش اسمی خریداری می‌کند و با فروش آن در زمان سررسید به ارزش اسمی سود کسب می‌کند.

تفاوت عمده اسناد خزانه با اوراق مشارکت در زمان سررسید و پرداخت سود آن است.

زمان سررسید:

در اوراق مشارکت مدت زمان سررسید یکسال یا بیشتر است اما تاریخ سررسید اسناد خزانه عموما کمتر از یکسال است.

سررسید اسناد خزانه اغلب به صورت 4،13، 26 و 52 هفته‌ای است.

پرداخت سود:

در اوراق مشارکت پرداخت سود تضمین می‌شود و تا پایان سرمایه‌گذاری، سود معینی طی فواصل زمانی مشخص به عنوان سود علی‌الحساب به دارندگان اوراق پرداخت می‌شود و پس از پایان طرح نیز سود قطعی محاسبه می‌شود.

اما در اسناد خزانه هیچ‌گونه پرداختی به عنوان سود به دارندگان آن وجود ندارد و افراد تنها از تفاوت قیمت خرید و قیمت فروش در تاریخ سررسید می‌توانند سود کسب کنند.

همچنین نقدشوندگی اسناد خزانه نسبت به دیگر اوراق بهادار بالاتر است زیرا بانک مرکزی ضامن نقدشوندگی آن است.

تفاوت اوراق مشارکت و اوراق اجاره چیست؟

اوراق اجاره جزو ابزارهای بازارهای بدهی بوده، یعنی یک شرکت با انتشار اوراق قرضه برای خود بدهی ایجاد می‌کند.

ناشر اوراق اجاره باید طی بازه‌های زمانی که تعیین می‌کند به دارندگان اوراق سود یا همان اجاره را پرداخت کند.

اوراق اجاره همانند اوراق مشارکت دارای سود ثابتی است اما تفاوت‌هایی نیز باهم دارند که به چند مورد از آنها می‌پردازیم.

1- نوع به کارگیری اوراق

به طور عمده از اوراق مشارکت برای تامین منابع مالی و اجرای پروژه‌های عمرانی بزرگ به کار گرفته می‌شود، در حالیکه اوراق اجاره برای خرید دارایی‌های ثابتی مثل زمین، ماشین‌آلات و تجهیزات مورد استفاده قرار می‌گیرد.

2- تفاوت در بازگشت سرمایه

دارندگان اوراق مشارکت با به پایان رسیدن طرح و زمان سررسید اوراق، اصل سرمایه خود را معادل مبلغ اسمی از ناشر دریافت خواهند کرد.

اما در اوراق اجاره، در زمان سررسید اوراق، دارایی که با منابع حاصل از فروش اوراق اجاره خریداری شده را به فروش می‌رسانند و آن را بین دارندگان اوراق به تناسب سهم تقسیم می‌کنند.

اگر ارزش دارایی بیشتر شده باشد، دارندگان اوراق کسب سود می‌کنند و اگر ارزش دارایی کاهش پیدا کرده باشد، متحمل زیان خواهند شد.

3- ریسک بالاتر در اوراق اجاره

از آنجایی که در اوراق اجاره یک دارایی ثابت مانند ماشین آلات و تجهیزات خریداری می‌شود احتمال از بین رفتن آن نیز وجود دارد و همین می‌تواند سرمایه‌گذاری در این اوراق را با ریسک همراه کند.

اما در اوراق مشارکت این ریسک وجود ندارد زیرا دارایی ثابتی خریداری نشده و اصل سرمایه در تاریخ سررسید به افراد پر  داخت می‌شود.

4- مالکیت یا مشارکت

در اوراق مشارکت افراد هیچگونه مالکیتی در قبال خرید اوراق نخواهند داشت.

اما دارندگان اوراق اجاره دارای مالکیتی به شکل مشاع نسبت به دارایی پایه خواهند داشت. یعنی خریداران اوراق اجاره حق مالکیت آن دارایی را دارند.

تفاوت اوراق مشارکت با سپرده بانکی چیست؟

مهمترین تفاوت بین اوراق مشارکت و سپرده بانکی مربوط به نرخ سود است.

به طور عمده اوراق مشارکت دارای نرخ سودی بالاتر نسبت به نرخ سود سپرده بانکی است، به طوری که سود اوراق مشارکت حدود 3 تا 6 درصد بالاتر از سود سپرده بانکی است.

سخن پایانی

در مقاله‌های گذشته انواع اوراق و ویژگی‌های آنها به طور مفصل شرح دادیم و افراد بتوانند اوراق متناسب با ویژگی خود را برای سرمایه‌گذاری پیدا کنند.

در این مقاله سعی کردیم برای شناخت بهتر بهترین روش سرمایه‌گذاری در اوراق به مقایسه آنها بپردازیم.

سرمایه‌گذاری در اوراق از جمله اوراق مشارکت، اوراق قرضه، اوراق اجاره و غیره از ریسک پایینی برخوردار هستند، ما برای اینکه بتوانید تصمیم قطعی در این زمینه بگیرید به تفکیک به مقایسه هرکدام از آن‌ها پرداختیم.

برای کسب اطلاعات بیشتر در این زمینه می‌توانید با مشاوران الوبیزینس در ارتباط باشید تا سرمایه‌گذاری بهتر و مطمئن‌تری را تجربه کنید. 

مشاوران مرتبط
مهدی کنعانی - مشاور سرمایه گذاری و کارآفرینی
مهدی کنعانی
مشاور سرمایه گذاری و کارآفرینی

مهدی کنعانی به عنوان مشاور تامین مالی و سرمایه گذاری در حوزه های مختلف جذب سرمایه، سرمایه گذاری خطرپذیر، سرمایه گذاری جمعی و سرمایه گذاری شخصی دارای مهارت و تخصص است.

درخواست مشاوره هر دقیقه 17,500 تومان
بیشتر
میلاد مرادی - مشاوره سهام عدالت
میلاد مرادی
مشاوره سهام عدالت

میلاد مرادی، مشاور رسانه‌ای، متخصص در حوزه‌های بازاریابی محتوایی، تولید محتوا متنی و مشاور خرید و فروش سهام عدالت

درخواست مشاوره هر دقیقه 3,000 تومان
بیشتر
چرا و چگونه در بورس سرمایه‌گذاری کنیم؟

چرا و چگونه در بورس سرمایه‌گذاری کنیم؟

این روزها بسیاری از شهروندان عادی جامعه از یکدیگر سوال می‌پرسند که آیا سرمایه‌گذاری در بورس خوب است؟ اینگونه سوالات نشان می‌دهند که معمولا فرد سوال‌کننده اساسا شناخت درستی از بازار سرمایه ندارند.

  • سوال خودتون رو به با جزئیات کامل مطرح کنید تا مشاوران برتر الوبیزنس به اونها جواب بدهند