درحال بارگذاری ...
مشاوره مدیریت؛ فرشته نجات سازمان یا هزینه اضافه؟

شاید برای شما هم بارها پیش آمده باشد که از خود سوال بپرسید چرا باید در کسب‌وکار خود به مشاور مراجعه کنم. حتی شاید در ابتدا فکر کنید که هزینه کردن برای مشاور اقدامی غیرضروری و یک اسراف سازمانی باشد. اما حالتی را تصور کنید که سازمان تامین اجتماعی تنها به علت رعایت نکردن برخی مفاد قانونی از جانب شما، میلیون‌ها تومان کسب‌و‌کار و سازمان شما را جریمه کرده است. در چنین  حالتی است که با خود فکر می‌کنید اگر ابتدا یک مشاور بیمه‌ای غیرحضوری داشتم، چقدر خوب می‌شد! برای درک این نکته که چرا مشاوره گرفتن برای یک کسب‌و‌کار مهم است و کدام جنبه‌های کسب‌و‌کار نیاز به مشورت بیشتری دارد، به سراغ محمود اولیایی رفتیم و با وی گفتگو کردیم. محمود اولیایی به مدت 24 سال است که در زمینه مشاوره کسب‌و‌کار فعال بوده و در حال حاضر رئیس کانون شبکه مشاوران مدیریت و مهندسی ایران است. او در سال 1380 شرکت مهندسی مشاور کاین را در زمینه مشاوره راه‌اندازی کرده و هم‌اکنون نیز مدیرعامل این شرکت است. در ادامه متن گفتگو را بخوانید: 

چرا مشاوره گرفتن در حوزه‌های مختلف کسب‌و‌کار مهم است و آیا واقعا نیاز به وجود یک مشاور مدیریت یک نیاز جدی است یا خیر؟

در فضای کسب‌و‌کار کشور بارها می‌شنویم که مدیران سازمان‌ها وجود مشاور را نمی‌پذیرند و می‌گویند که چرا باید از مشاور استفاده کنیم. اما واقعیت آن است که بنده خودم بارها مشاهده کرده‌ام که مدیر یک سازمان به ناچار و به اجبار به سراغ مشاور می‌رود. در حالی که پیش‌تر عقیده‌ای به مشاور نداشت. به عنوان مثال، دو حوزه مالیات و بیمه از جمله حوزه‌هایی هستند که سازمان‌ها به کرات در آن دچار مشکل می‌شوند. البته در برخی موارد سازمان‌ها اجبار می‌شوند که دنبال مشاور بروند. به عنوان مثال، در صنعت خودرو استارندارهای اجباری در حوزه مدیریت کیفیت وجود دارد که تمام قطعه‌سازان دنیا باید آن را رعایت کنند. در غیر اینصورت هیچ خودروسازی حاضر به خرید قطعه از آنان نمی‌شود. معمولا در چنین شرایطی سازمان‌ها بخاطر آنکه نسبت به پیاده‌سازی این استاندارها آگاه نیستند، مجبور هستند به سراغ مشاور بروند. بنابراین برای گرفتن مشاور یک حالت اجبار و یک حالت اختیار وجود دارد.

اگر حالت الزامی وجود نداشته باشد، سازمان‌ها چه زمان معمولا سراغ مشاور می‌روند؟

سازمان‌ها معمولا در دو حالت به دنبال مشاور می‌روند. حالت اول آن است که تیم رهبری سازمان احساس کند که در حال حاضر مشکلی در سازمان وجود دارد که نمی‌توانند آن را بطرف کنند یا حتی اساسا نمی‌‌دانند مشکل چیست. در چنین حالتی مشاور می‌تواند به کمک سازمان بیاید و با استفاده از مدل‌های عارضه‌یابی سازمانی، مشکلات سازمانی را پیدا می‌کند. اما حالت دیگری نیز وجود دارد که سازمان وضعیت مناسب دارد، اما تیم رهبری نمی‌دانند چگونه برای آینده برنامه‌ریزی کنند و شرایط خود را بهبود ببخشند. بنابراین گاهی اوقات مشاور برای عارضه‌یابی و برخی زمان‌ها برای تعالی سازمان تلاش می‌کند. به طور کلی در پاسخ به این سوال که چه زمان باید به سراغ مشاور برویم باید گفت که ابتدا نیاز است که وضعیت سازمان را بررسی کنیم و براساسا وضعیتی که سازمان دارد، به دنبال مشاور برویم. نکته‌ای که در گرفتن مشاور مهم بوده این است که سازمان‌ها باید بدانند در چه زمانی باید از مشاور استفاده کنند و چه مشاوری باید به کمک آنها بیاید. توصیه من این است که اگر سازمان‌ها برای استفاده از مشاور ایده‌ای ندارند، حتما از مشاوران منتور یا مشاوران تحول سازمانی استفاده کنند سپس با استفاده از راهنمایی این دسته از مشاوران می‌توانند عارضه‌ها را مشخص و سپس به سراغ مشاوران تخصصی‌تر در حوزه‌های خاص بروند.

براساس تجربه‌ای که دارید، چه نمونه‌هایی از موفقیت استفاده از مشاور مدیریت در سازمان‌های ایرانی سراغ دارید؟

ببینید داستان استفاده از مشاور در سازمان‌های ایرانی در بعد از انقلاب به دهه 70 و زمانی برمی‌گردد که صنعت خودروسازی کشور تصمیم گرفت که با تولید قطعات خودرو، به سمت خودروهای تمام ملی حرکت کند. شرکت ایران‌خودرو و ساپکو در این زمینه پیشگام شدند. این موضوع با ورود استاندارد ایزو 9000 به کشور همزمان شد. به دنبال ورود این استاندارد به تدریج استاندارهای مدیریت کیفیت جذابیت پیدا کرد. مدلی را نیز که شرکت ایران‌خودرو برای توسعه سازندگان خود استفاده کرد، برگرفته از ایزو 9000 بود. نتیجه چنین رویدادهایی این شد تعداد قابل‌توجهی از فارغ‌التحصیلان مدیریت و مهندسی صنایع برای بهبود کیفیت محصولات قطعه‌سازان به عنوان مشاور به کار گرفته شدند. در ابتدا این مشاوران کم‌تجربه بودند و تعداد افرادی که می‌توانستند به صورت عملی به شرکت‌ها کمک کنند، کم بودند. همین موضوع باعث شد تا افراد زیادی به حیطه مشاوره مدیریت ورود پیدا کنند تا بتوانند سیستم‌های مدیریت کیفیت شرکت‌ها را بهبود بخشیده و استاندارهای مختلف مانند استاندارد ایزو 9000 را در صنعت خودروسازی و سایر صنایع پیاده کنند.

بنابراین بسیاری از مشاورانی که امروز در حال ارائه مشاوره مدیریت هستند، کار خود را از آن زمان آغاز کرده و یادآور آن زمان هستند. یکی دیگر از صنایعی که بهره زیادی از وجود مشاوران برد، صنعت پتروشیمی کشور بود. آن زمان صنعت پتروشیمی کشور به علت مشکلات ناشی از جنگ از لحاظ مدیریت چندان بروز نبود. در سال 1382 شرکت پتروشیمی امام خمینی اولین شرکتی بود که استقرار مدل تعالی سازمانی را آغاز کرد. همین مساله باعث شد که سایر شرکت‌های زیرمجموعه شرکت صنایع ملی پتروشیمی نیز در به کار بردن این مدل‌ها علاقه نشان بدهند. نتیجه چنین اقداماتی این شد که مدیران ارشد شرکت‌های پتروشیمی با مدل‌ها و تکنیک‌های روز مدیریت آشنا شدند و آنها را به کار گرفتند. نتیجه چنین مشاوره‌هایی باعث شد که سطح بلوغ مدیریتی شرکت‌های پتروشیمی بسیار بالاتر برود. به عنوان مثال، از حدود سه سال گذشته شرکت‌های پتروشیمی که زیرمجموعه هلدینگ خلیج فارس هستند، موظف شدند که گزارش عملکرد خود را براساس برنامه‌ریزی استراتژیک و تکنیک BSC به صورت سه ماهه به هلیدنگ ارائه بدهند و این یک نمونه از به کارگیری علم روز دنیا در صنعت است. 

جهت مشاهده صفحه محمود اولیایی و مشاوره حضوری و تلفنی کلیک کنید.